In de elders opgegeven geboortegewichten voor jongens en meisjes komen de begrippen Standaard deviatie (SD) en Percentiel (P) voor.
Wat wil het begrip standaard deviatie zeggen? De standaard deviatie is een maat voor de spreiding van de gewichten rondom het gemiddelde. De standaard deviatie score of SDS is het aantal standaarddeviaties boven of onder het gemiddelde. Een SDS van 0 geeft het gemiddelde aan. Als de score positief is wil het zeggen dat het gewicht boven de 0 SDS ligt, als het gewicht kleiner is komt het onder de 0 SDS waarde.
Hoe hoger of lager de SDS uitvalt hoe uitzonderlijker het voorkomen van het gewicht in de onderzochte groep is. De meeste kinderen hebben een gewicht wat ligt tussen -2 SDS en +2 SDS. Het is, wanneer je niet geregeld met deze statistische berekeningen te maken hebt, lastig om het begrip Standaard deviatie te doorgronden. Straks hebben we het over percentiellijnen die wat makkelijker zijn te begrijpen. Er is wel een relatie tussen beiden. Zo komt een +2 SDS overeen met P98 en -2 SDS met P2. Dat wil zeggen dat van de 100 kinderen er 2 nog zwaarder of lichter zijn. Ook staat in de tabel +1 SDS en -1 SDS. Dat komt overeen met P84 en P16. Dit komt overeen met dat van dezelfde groep er 16 kinderen nog zwaarder zijn en 16 lichter.
Wat is een Percentiel? Stel dat je bij 100 kinderen van een bepaalde zwangerschapsduur hun geboortegwicht bepaalt, dan zullen er lichte en zwaardere kinderen bij zijn. Het is voor te stellen dat je alle gewichten op volgorde zet opklimmend in gewicht. Het kind met het op 2 na lichtste gewicht is P2 en het kind met op 2 na het zwaarste gewicht is P98. Zo kan ieder gewicht in een Percentiel worden uitgedrukt. Eigenlijk is het 2,3 en 97,7 procent maar het wordt voor het gemak afgerond tot 2 en 98 procent.
Voorbeeld.
Eerstgeboren jongetjes.
| week |
-2SD P2,3 |
-1SD P16 |
0SD P50 |
+1 SD P84 |
+2 SD P 97,7 |
| 39 |
2497 |
2911 |
3331 |
3759 |
4193 |
In het voorbeeld is te zien dat wanneer het eerste kind een jongetje is en hij bij 39 weken wordt geboren, het gemiddelde gewicht 3331 gram bedraagt. (P50 en 0SD)
Heeft een jongetje een gewicht dat lager is dan 2497 gram, dan spreken we van dysmaturiteit, oftewel te licht voor de zwangerschapsduur. Een jongetje dat aan de andere kant een gewicht heeft van bijvoorbeeld 4200 gram is te zwaar voor de zwangerschapsduur.
In aantallen kan men zeggen, dat van de 100 jongetjes er bij een zwangerschapsduur van 39 weken er maar twee zullen zijn die lichter zijn dan 2497 gram en maar twee die nog zwaarder zijn dan 4193. Op die manier moet men de tabellen voor zwangerschapsduur en gewicht interpreteren.
© Mijn Kinderarts 2010