Verzorgingsfactoren
Verzorgingsfactoren die een waarschijnlijke relatie met wiegendood hebben.
- Buikligging, Wel de bekendste factor die in relatie staat tot wiegendood. Sinds de invoering van de rugligging is het aantal gevallen van wiegendood dramatisch omlaag gegaan. Hierom wordt eigenlijk altijd rugligging geadviseerd tenzij er medische redenen zijn, dat dit niet kan , zoals bij de Pierre Robin sequentie of een spina bifida. Als de baby wakker is en in de gaten kan worden gehouden is juist buikligging af en toe gunstig. Het stimuleert de oprichtreflexen en werkt zo mee aan een goede ontwikkeling van de motoriek.
- Zijligging, Er is wel eerder het advies gegeven om baby's in de eerste twee weken na de geboorte op hun zij te slapen te leggen. Er lijkt echter niets op tegen om te adviseren om alle baby's vanaf de geboorte op de rug te leggen. Vooral bij oudere kinderen is er het risico, dat zij na eerst op de zijde te hebben gelegen, doordraaien tot buikligging.
- Belemmering van de ademweg, Hierbij moet worden gedacht aan de baby, die met het gezicht plat op een onderlaag ligt die niet hard genoeg is, zoals een zachte matras, of schapenvacht. Het is niet geheel duidelijk wat het mechanisme hierbij is. Misschien speelt ook de hogere temperatuur in deze gevallen een rol.
- Warmte, Baby's kunnen de toegenomen lichaamstemperatuur die door warmtestuwing komt niet goed verdragen. Dit komt voor, bij hoge omgevingstemperatuur, bij dekbedjes, kruiken en warmwaterzakken. Hieruit zijn adviezen gekomen ten aanzien van de slaapkamertemperatuur, (niet boven 18°), gebruik van dekbedjes, inbakeren en verzorging bij koorts. Het gebruik van dekbedjes voor zuigelingen is vanwege dit warmte effect in de laatste jaren tot bijna nul teruggelopen. In een auto kan de temperatuur in de zon erg hoog oplopen. Laat daarom ook nooit baby's in een auto alleen slapen.
- Onveilig bed en beddengoed, Er zijn momenteel Europese richtlijnen voor de bouw van baby-bedjes. Hierin is speciaal gelet op de veiligheidsaspecten. Wat de spijlen betreft moet de onderlinge afstand bijvoorbeeld tussen de 4,5 en 6,5 cm bedragen. Als de afstand te klein is kunnen baby's met een arm of been bekneld raken, als de afstand te groot is met hun hoofdje of romp. Er mogen geen randen zijn waartegen ze kunnen komen te liggen en daardoor geen vrije ademhaling meer hebben. Ook mogen er om dezelfde reden geen met plastic bedekte schuimrubber hoofdbeschermers worden vastgemaakt aan het bedje. De matras moet stevig zijn en mag niet teveel meegeven. Kussens zijn natuurlijk sowieso voor een jong kind niet geschikt. De ouderwetse dekenklemmen zijn al helemaal uit de tijd.
- Samen slapen; zelfde ruimte, zelfde bed, Het is gebleken dat er een risico is om een baby mee in bed te nemen. Het staat wat haaks op het advies om bij borstvoeding de baby in bed te nemen, zodat langer borstvoeding kan worden doorgegeven. Toch overleden relatief veel kinderen door wiegendood terwijl ze in bed bij de ouders lagen. Het lijkt daarom alles overziend beter de baby na het voeden terug in de eigen wieg of bed te leggen. Door het gewicht van de ouder deukt de matras in en kan de baby op de buik komen te liggen. Ook kan de baby bekneld raken tussen tee matrassen in het ouderlijk bed. Het idee dat je in je slaap niet omrolt en precies rekening houdt waar de baby ligt is helaas niet waar. Een ander aspect is dat na alcoholgebruik, roken, oververmoeidheid of medicijn gebruik de allertheid van de ouder verder is afgenomen om goed op de baby in bed te reageren.
- Te weinig toezicht, Het blijkt dat als de baby minder goed in de gaten gehouden kan worden door alleen op de kamer te staan, dit ook een reden is voor een groter risico. Nu geldt dit vooral voor de avond. Overdag is het natuurlijk niet mogelijk steeds de baby in de buurt te hebben.
- Fopspeen, Het gebruik van een fopspeen vermindert de kans op wiegendood. Wat hiervan precies de oorzaak is, is niet bekend. Er wordt geadviseerd de speen te gebruiken na de eerste maand nadat de borstvoeding goed op gang is gekomen en zich heeft gestabiliseerd.
- Ingrijpende verandering dagelijkse ritme, Sterke schommelingen in het gewone dagritme maakt baby's kwetsbaarder voor vermoeidheid. Te denken valt aan lange autoritten of verstoring uit een diepe slaap. Toch is uit onderzoek niet gebleken dat dit nu juist risicofactoren zijn.
- Kinderopvang, Het is bekend dat bij verblijf in de kinderopvang een aantal kinderen aan wiegendood overlijd. Welke factoren hierbij precies een rol spelen is niet bekend.
© Mijn Kinderarts 2010
|