In de peuter-en kleutertijd zal er veel van uw inventiviteit als opvoeder worden gevraagd. Dit is ook een periode waarin veel functies bij het kind, zoals de ontwikkeling van het geweten, de wijze van omgaan met agressie en de ontwikkeling van zelfvertrouwen worden gevormd. In het tweede jaar is er nog geen gewetensfunctie opgebouwd bij een kind. Ook hebben kinderen nog geen sociaal gevoel naar anderen en heerst er een sterk op het ik gericht gedrag.
Als er dingen worden verboden kunnen ze daar dan ook erg heftig op reageren. Vanuit hun wereld gezien is het volkomen onbegrijpelijk waarom ze niet mogen wat ze nu juist zo leuk vinden. Een kind op deze leeftijd begrijpt vaak ook nog niet goed wat wij zeggen of bedoelen met bepaalde opmerkingen. Dit komt omdat hun taalontwikkeling nog onvoldoende ver is. Dit verklaart ook waarom peuters soms heftige driftbuien hebben. Hun emoties zijn heviger en zij kunnen ze nog niet voldoende verwoorden. Het is moeilijk om je als ouder in hun wereld te verplaatsen. Probeer daarom geen betogen te houden die voor een kind op die leeftijd niet te snappen zijn.
Zowel voor uzelf als voor het kind is het 't gemakkelijkst als de betoogtrant kort en bondig is. Vaak geven we zonder dat we ons dat realiseren in één zin meerdere opdrachten tegelijk. Dat is met name voor jonge kinderen moeilijk te begrijpen. Hun geheugen is nog te weinig ontwikkeld om meerdere opdrachten tegelijk te onthouden. Beter is het om in zulke situaties de opdracht in losse stukjes te verdelen en die één voor één te laten doen.
Om niet te veel te hoeven verbieden is het goed een paar prioriteiten te stellen en andere zaken voor een latere periode te reserveren. Zo kunnen bijvorbeeld de sociale omgangsvormen beter wat later worden geleerd. Net als in de andere fasen geldt ook hier dat veel meer wordt bereikt met signaleren van positief gedrag en dat te prijzen, dan steeds te straffen.
© Mijn Kinderarts 2010