Bedplassen

Ziektebeeld

De medische term voor bedplassen is enuresis nocturna. Men spreekt van enuresis wanneer een kind van 5 jaar¹ in de afgelopen drie maanden ten minste twee maal per week 's nachts in bed heeft geplast, of als een kind van 7 jaar of ouder ten minste éénmaal per maand in bed plast. Op oudere leeftijd is het nog alles behalve zeldzaam. Van de zesjarigen is ongeveer 15% 's nachts nog nat. Het probleem komt op alle leeftijden meer bij jongens dan bij meisjes voor.

¹Meisjes worden eerder 's nachts droog dan jongens. Daarom wordt over het algemeen voor meisjes een grens aangehouden van 5 jaar en voor jongens van 6 jaar.

We spreken van enuresis of bedplassen als er door het kind in de slaap een hele plas wordt gedaan. Er wordt van incontinentie gesproken als er geregled kleine beetjes urine worden verloren.

Bij navraag blijkt het vaak in de familie voor te komen. Zo is of één van de ouders 's nachts pas laat droog geworden of heeft ook een broertje of zusje er last van.

Ouders valt het op op dat kinderen erg diep slapen en door bijna niets zijn wakker te krijgen.

Door het bedplassen is het mogelijk dat daarvoor gevoelige kinderen een gevoel van minderwaardigheid krijgen. Het kan een gezonde ontwikkeling naar een volgende geestelijke fase daardoor in de weg staan. Dit kan een bijkomend argument zijn om toch te trachten het bedplassende kind te helpen om ervan af te komen.

Oorzaak

Meerdere factoren kunnen een rol spelen als kinderen in bed plassen.

Er is mogelijk een kleinere blaascapaciteit, waarbij de blaasspier zich ook sneller samentrekt.
Bij sommige kinderen is het hormoon verlaagd aanwezig dat de urine in de nier moet concentreren.
Misschien slapen kinderen zo diep dat ze het signaal van een volle blaas, in tegenstelling tot wat moet, niet onderdrukken, maar erop reageren door de plas te laten lopen.
Kinderen die eerst geheel droog waren en plotseling in bed gaan plassen kunnen een beginnende diabetes mellitus of suikerziekte hebben.

Onderzoek

Onderzoeken die kunnen worden afgesproken door uw arts zijn:

Er moet altijd een keer een volledig lichamelijk onderzoek plaatsvinden. Beslist nodig is dit als een kind dat eerst goed droog is geweest ineens weer 's nachts in bed gaat plassen.
Bijhouden van een plaslijstje gedurende twee dagen om te kijken hoeveel volume er per keer overdag wordt geplast. Hiermee kan een eventuele te kleine blaascapaciteit worden opgespoord.
Controle van de concentratie in ochtendurine en éénmalig een kweek van de urine.

Behandeling

Om kinderen die in hun bed plassen te straffen heeft geen enkele zin. Zij zullen door de spanning die dit oproept juist misschien wel meer gaan plassen.

Er zijn diverse mogelijkheden voor behandeling. Hierbij moet worden bedacht, dat ook zonder enige behandeling ieder jaar van de groep bedplassers ongeveer 15% spontaan droog wordt. Het is dus een probleem dat bij bijna iedereen overgaat. Slechts een heel kleine groep volwassenen heeft het nog.

Behandelingen worden sowieso pas begonnen vanaf ongeveer 7 jaar. Er leiden meerdere wegen naar Rome. In volgorde van de meest geadviseerde therapie zijn dit:

's Nachts opnemen door de ouders om als het kind geheel wakker is een plas te laten doen. De meeste kinderen plassen in bed in de eerste uren na het inslapen. Dit valt mogelijk samen met een periode van diepe slaap.
Het kind zelf de wekker laten zetten, waarop het een plas moet doen.
Gebruik van de zogenoemde Enuris Wekker. Hierbij krijgt het kind een luier om die draadloos is verbonden met een wekker. Op het moment dat het kind in de luier plast, komt er een stroompje op gang, dat de wekker activeert om af te gaan. Het is de bedoeling dat het kind op deze wijze zich ervan bewust is waneer het een plas doet.
Er zijn in het land meerdere plaatsen, waar een zogenoemde droogbedtraining wordt gedaan. Ze worden vaak vanuit een G.G.D. georganiseerd. Er zijn kleine kosten aan verbonden. Voor kinderen is het vaak fijn te weten dat ze niet de enige zijn met dit probleem.
Medicijnen kunnen worden gegeven om de concentratie van de urine te verhogen. Hierdoor wordt er minder urine geproduceerd en blijft het kind daarop droog. Deze pillen kunnen veilig worden gebruikt. Vooral in situaties, zoals logeren bij vriendjes, schoolkampen en dergelijke zijn ze goed toe te passen.

Veelgestelde vragen

Waarom kan bij mijn kind van vijf jaar nog niet met behandeling worden begonnen? De anderen waren al lang 's nachts droog. Ik ben het een beetje zat aan het worden.

Antwoord: Zindelijk worden is een complexe zaak. Het kost een aantal kinderen meer moeite om het aan te leren. Hiervoor kunnen er nog verschillende redenen zijn. Zie boven. Omdat het op die leeftijd nog zoveel voorkomt is het de vraag of het iets afwijkends is. Het systeem van opnemen en uw kind een plas laten doen kan evenwel ook bij jongere kinderen gedaan worden.

Wat is de oorzaak dat kinderen soms bij spanning weer in bed plassen?

Antwoord: Blijkbaar is er door de emotie weer een terugval van eerder aangeleerde vaardigeheden. Je ziet het in veel situaties gebeuren. Soms bij schoolproblemen, in andere gevallen bij problemen thuis. Over het algemeen gesproken gaat het weer over als de spanning afzakt. blijft het bestaan dan moet er wel ook aan lichameljke oorzaken worden gedacht.

Meer weten

Wanneer een kind na de leeftijd van zes jaar nog steeds in bed plast spreekt men van bedplassen of met een medische term enuresis nocturna. Men spreekt van een primaire enuresis wanneer kinderen nooit een langere tijd droog zijn geweest. Van een secundaire enuresis wordt gesproken als kinderen die eerst een lange tijd droog waren, ineens weer in bed gaan plassen. In deze situatie moet er een goed lichamelijk onderzoek worden verricht, omdat er een neurologische of urologische oorzaak voor dit probleem kan bestaan.