Algemeen.
Antibiotica
Antidepressiva
Lipiden, (cholesterol) verlagende middelen
Medicijnen bij astma
Pijnstillers
IJzerpreparaten
Algemeen. De weg die een medicijn vanuit de hand van moeder tot in het lichaam van de baby maakt is heel lang. Allereerst komt het via de maag in de dunne darm en wordt daar opgenomen in de bloedbaan, die het naar de lever van de moeder brengt. Daar wordt het veranderd of passeert om verder het lichaam in te gaan. Zo komt het via de bloedbaan ook in de melkklieren terecht, waar het in de melk kan worden uitgescheiden.
Vervolgens drinkt de baby dit op. Hierdoor komt het weer een tweede keer in een maag, maar nu van de baby. Passeert naar de darm en wordt opgenomen in het lichaam. Een tocht waarbij er nog maar heel weinig over kan blijven, maar de moeder is groot en neemt heel veel in ten opzichte van het lijfje van de baby. Sommige medicijnen zorgen echt voor een probleem, maar het grootste deel dat moeders gebruiken is onschuldig en vormt geen reden om de borstvoeding te stoppen.
Wanneer u medicijnen gebruikt is het goed om reeds tijdens de zwangerschap met uw arts te overleggen of er een vergelijkbaar geneesmiddel is waarbij de borstvoeding wel kan worden gegeven. Ook een lactatiekundige kan voor u uitzoeken of borstvoeding bij een bepaald medicijngebruik veilig is.
Medicijnen en borstvoeding hebben lang nogal op gespannen voet met elkaar gestaan. Het gaat voor sommige medicijnen wat heen en weer tussen een uitgesproken nee, tot volledig veilig. De reden hiervoor is dat wetenschappers in het begin, wanneer er nog onvoldoende gegevens voorhanden zijn, een afwachtend beleid voor staan. Daarbij is de farmaceutische industrie vaak bang voor aantoonbare schadelijke effecten, zodat van die kant ook lang in de bijsluiter blijft staan dat er onvoldoende gegevens zijn om de veiligheid te garanderen.
Hiertegenover staat de groep organisaties die een groot voorstander zijn van het geven van borstvoeding. Het is hun advies om onder alle omstandigheden borstvoeding te blijven geven tenzij echt schadelijke effecten zijn aangetoond.
Hier tussen moet de voorschrijvend arts een keus maken. Gelukkig zijn er onafhankelijke informatiebronnen, die het mogelijk maken om een afgewogen oordeel te kunnen maken. Zo kan worden gezocht op de Engelstalige versie van de richtlijn uit het boek van Hale, die is te vinden op de site van borstvoeding.com. Hierin worden de medicijnen onderverdeeld van zeker onschuldig, tot zeker niet gebruiken met de daarbij tussenliggende mogelijkheden. Veel is nog niet onderzocht en er blijven vragen open.
Antibiotica. Met uitzondering van doxycycline, kunnen eigenlijk de gebruikelijke antibiotica worden genomen. Veel pasgeborenen krijgen dezelfde antibiotica bij een infectie als ouderen. Bij luchtweginfecties kunnen, amoxicilline, amoxicilline met clavulaanzuur, erytromycine, azitromycine, co-trimoxazol en penicilline veilig worden gebruikt.
Bij urineweginfecties wordt vaak nitrofurantoïne gebruikt, maar het gaat over in de moedermelk en bij sommige kinderen kan het effect op de rode bloedcellen hebben. Als er keuze mogelijk is gaat de voorkeur uit naar een ander middel.
Antidepressiva. Dit zijn medicijnen die gebruikt worden bij een depressie. De meeste van deze middelen vallen onder de groep van de SSRI's. Meestal zullen ze ook al in de periode voor en tijdens de zwangerschap zijn gebruikt. Bij de keuze in hoeverre medicijnen als deze moeten worden genomen als men borstvoeding geeft, moet individueel worden afgewogen. Het is onder andere afhanhankelijk van de vraag welk medicijn men heeft gekozen en ook of het wel verstandig is om zonder medicatie te komen. Bij het hebben van een depressieve toestand kan het staken van medicijnen risico's veroorzaken, die niet in verhouding staan met het voordeel om borstvoeding te geven. De afweging tussen het een of het ander wordt over het algemeen in samenspraak tussen de moeder en haar behandelend arts genomen.
Bij de keuze kan de mate van stapeling bij de baby tussen de verschillende stoffen een rol van betekenis spelen. Hieronder staan de meest gebruikte antidepressiva met daarbij het advies ten aanzien van borstvoeding. (Bron RIVM)
| |
| SSRI |
Borstvoeding |
| paroxetine (Seroxat®) |
Voorkeur |
| fluoxetine (Prozac®) |
Afraden |
| sertraline (Zoloft®) |
Voorkeur |
| citalopram (Cipramil®) |
Afwegen |
| escitalopram (Lexapro®) |
Afwegen |
| fluvoxamine (Fevarin®) |
Handhaven |
| SNRI |
|
| venlafaxine (Efexor®) |
Afwegen |
| α2-adrenerge recetoren blokkade |
|
| mirtazapine (Remeron®) |
Afwegen |
Lipiden (cholestrol) verlagende middelen. De overgrote meerderheid van deze soort middelen kan niet tijdens het geven van borstvoeding worden ingenomen. Ze zijn aantoonbaar risicovol voor de baby.
Medicijnen bij astma. Deze medicijnen worden door veel moeders veelal gebruikt via een inhalatie. Het gaat om bijvoorbeeld salbutamol, fluticason, die in dermate kleine hoeveelheden binnen komen dat er geen gevaar bestaat om dit tijdens borstvoeding in een normale dosering te gebruiken.
Pijnstillers. Van de pijnstillers kan paracetamol zonder probleem worden genomen. Van de ontstekingsremmende pijnstillers, zijn ibuprofen, diclofenac, indometacyne en naproxen te gebruiken.
IJzerpreparaten. IJzer kan na de bevalling nodig zijn om het opgedane bloedverlies snel ongedaan te maken. Borstvoeding kan zonder enig probleem hierbij worden doorgegeven.
© Mijn Kinderarts 2010