Het ontstaan overgewicht heeft veel te maken met de hoeveelheid eten, de hoeveelheid energie die je met bewegen verbruikt en met een eventuele erfelijke aanleg om zwaar te worden. Dat laatste is lastig te behandelen.
Niet iedereen die zwaar is, is ook dik. Het heeft oook veel met je lichaamsbouw te maken. Kinderen die breed gebouwd zijn en een fors lichaam hebben, zullen wel veel zwaarder zijn dan leeftijd en "lengte-genoten" met een tengere lichaamsbouw.
Bij een bouw waarbij je veel spieren hebt, is het gewicht ook hoger dan gemiddeld. Spieren zijn zwaarder dan vet. Daardoor komt het soms ook dat kinderen met een BMI waarbij overgewicht past er helemaal niet zo vet uitzien. Dit soort getallen moet je dus altijd interpreteren met het lichamelijk aspect van het kind erbij.
Aanpak voorkoming van overgewicht. De bedoeling van alles is dat kinderen, tieners op volwassen leeftijd niet met chronische ziekten worden geconfronteerd, waarvoor in de jeugd de basisis gelegd. Momenteel heeft 15% van de jongeren al overgewicht. De gevolgen zijn bekend. Hierom zijn de principes voor gezonde voeding een goede basis om met een gezond gewicht naar volwassenheid te gaan.
Veel zit hem in een poging het aantal hoofdmaaltijden op drie te houden met maximaal vier gezonde tussendoortjes. Momenteel kloppen er een aantal punten helemaal niet. Ongeveer 30% van de tieners ontbijt niet en de tussendoortjes zijn voor het merendeel erg ongezond.
Wat dit laatste betreft is er nog een grote taak weggelegd voor scholen, schoolbesturen en gemeenten. Als er in de schoolkantine en automaten alleen gezonde spullen werden aangeboden, was er al veel bereikt.
Wat gebeurt er als je 't ontbijt overslaat? Veel jongeren kunnen 's morgens niets door hun keel krijgen en gaan min of meer nuchter naar school. Later op de ochtend krijgen ze dan honger en eten hiervoor een paar snacks. Het vervelende van deze koolhydraat stoten is dat ze maar kort effect hebben. Je lichaam hoeft er eigenlijk niets voor te doen om de suikers op te nemen. Daardoor ben je weer snel aan de volgende snack toe. En zo gaat dat verder. Als je nuchter bent, gaat leren en concentreren minder goed. Beter gaat het als je goed hebt ontbeten en daar een goed stuk van de ochtend op kan teren. Dan kunnen er in een regelmatige stroom koolhydraten aan het bloed afgegeven worden. Hersenen gebruiken erg veel energie en draaien het beste als ze regelmatig over energie kunnen beschikken.
Aanpak school- sportkantine. Steeds meer scholen gaan voor een gezonde kantine en automaten met gezonde spullen. Dat is niet oudbollig of nurderig, maar juist heel modern en actueel. Volgens mij is het nog maar een kwestie van tijd voor dit overal wordt ingevoerd. Scholen kunnen er daarom nu al beter mee gaan beginnen. Hoe eerder hoe beter.
Eten hoort bij een cultuur. Dat wil zeggen dat bepaalde eetgewoonten bij een groep horen, die er een bepaalde eetcultuur op nahouden. Daarin verandering brengen lijkt moeilijk. Toch zijn er mogeljkheden wat dat betreft. In Frankrijk heeft men het lange termijn project Epode,(Ensemble, Prévenons lÓbesité Des Enfants). Hierbij spannen verschillende organisaties zich op verschillende niveau's in om gezamenlijk gedrag te veranderen. Het is dus niet gericht op risicogroepen, maar probeert in de hele samenleving iets concreet te veranderen. In het project worden twee verschillende Franse gemeenten met elkaar vergeleken. Wat opvalt is dat het werkt. Daarom gaan er nu ook in Nederland soortgelijke initiatieven komen.
© Mijn Kinderarts 2010