Koolhydraten komen in de voeding voor als suikers en zetmeel. Ze worden in de darm door sappen uit de alvleesklier en door enzymen gesplitst.
De eenmaal gesplitste suikers worden door de darm opgenomen en gebruikt als brand- of bouwstof voor het lichaam. Koolhydraten leveren ruim de helft van de behoefte aan energie voor het lichaam. net als bij eiwitten het geval is levert één gram koolhydraat vier kilocalorieën.
Koolhydraten komen voor in granen en brood, pasta, rijst, aardappelen, peulvruchten, melk (melksuiker), fruit, snoep en vruchtensappen. Er zijn veel typen suikers. In grote lijnen zijn dat de enkelvoudige suikers (monosacchariden), die uit één molecuul bestaan, de dubbelsuikers (disacchariden) die uit twee moleculen bestaan en de meervoudige suikers of polysacchariden, die uit meerdere suikers van soms heel lange ketens bestaan.
Enkelvoudige suikers zijn:
- glucose (druivensuiker)
- fructose (vruchtensuiker)
- galactose
Dubbelsuikers zijn:
- lactose (melksuiker) dat bestaat uit: galactose + glucose
- maltose (moutsuiker) dat bestaat uit: glucose + glucose
- saccharose (rietsuiker) dat bestaat uit: glucose + fructose
Meervoudige suikers:
- zetmeel is opgebouwd uit lange ketens van glucosemoleculen
Lang niet alle meervoudige suikers of polysacchariden kunnen worden afgebroken. De verteringssappen hebben daar dan geen greep op waardoor ze onveranderd in de dikke darm terecht komen. Door bacteriewerking kunnen suikers nog wel verder worden gesplitst.
Het is beter niet teveel voor de enkelvoudige suikers te kiezen. Ze leveren alleen energie en geven in tegenstelling tot de niet verteerbare koolhydraten geen verzadigingsgevoel.
De laatste tijd is er steeds meer aandacht voor de rol van frisdranken bij het ontstaan van overgewicht. Frisdrank bestaat uit water, met suikers of zoetstof. Daarnaast wordt er een smaakstof of aroma toegevoegd en kunnen er ook vruchten- of plantenextracten of eetbare bestanddelen daarvan worden toegevoegd.
Frisdrank bevat vaak saccharose. Zoals hierboven is te zien bestaat het voordat het in de darm wordt gespiltst eigenlijk uit glucose en fructose. Met name de fructose lijkt van invloed te kunnen zijn op het "dikmakend" effect van saccarose.
In light-producten zijn vrijwel geen koolhydraten aanwezig. Er zitten vrijwel geen calorieën in. De zoete smaak wordt veroorzaakt door kunstmatige zoetstoffen. De meeste zoetstoffen zijn geen suikers, maar behoren tot de alcoholen, zoals sorbitol en xylitol of vormen een aparte categorie zoals aspartaam, cyclamaat en sacharine.
Deze zoetstoffen zijn goed onderzocht en van de meesten is ook het effect bij kinderen min of meer bekend. Het Voedingscentrum maakt een voorbehoud bij de consumptie van cyclamaat.
1 - 4 jaar maximaal per dag 2 glazen frisdrank met cyclamaat
4 - 8 jaar maximaal per dag 3 glazen frisdrank met cyclamaat
8-12 jaar maximaal per dag 3 tot 6 glazen frisdrank met cyclamaat
© Mijn Kinderarts 2010