Het gaat hier over de oorzaken van kinderen die plotseling mank zijn gaan lopen. Mank lopen wil eigenlijk zeggen dat een been minder wordt belast. Voor het herkennen van de oorzaak is het belangrijk om te weten waar het probleem zit. Jonge kinderen zijn niet altijd in staat om precies aan te geven waar iets pijn doet. Veel komt mank lopen door afwijkingen in de heup. Bij het lopen is dan te zien dat één heup minder wordt belast, omdat als een kind erop gaat staan dit pijnlijk is.
Als de pijn erger wordt zullen kinderen helemaal niet meer willen of kunnen lopen. De heup zit ver ingepakt in spieren en er is bij een afwijking aan het gewricht van buitenaf niet altijd wat te zien.
Er zijn vier relatief veel voorkomende oorzaken van mank lopen, met als oorzaak de heup:
Coxitis fugax. Dit komt vooral bij jonge kinderen (2-5 jaar) voor en is niet zo zeldzaam. Ook huisartsen zien deze tamelijk onschuldige afwijking zo af en toe. Voorafgaande aan de pijn in de heup is er soms een gewone virusinfectie geweest. Misschien als reactie hierop raakt het gewrichtskapsel ontstoken. Er komt vocht in het gewricht en er ontstaat pijn. Er is hooguit lichte koorts. De pijnklachten duren een aantal dagen, soms langer en zakken dan net zo af als ze zijn gekomen. Het laat geen schade na aan het gewricht. Als de diagnose zeker lijkt hoeft geen aanvullend onderzoek plaats te vinden.
Ziekte van Perthes. Deze vooral bij jongens rond de zes jaar voorkomende afwijking in de heupkop geeft veel langduriger klachten. De pijn komt plotseling en wordt in de heup of soms in de knie aangegeven. Pijn en mank lopen staan op de voorgrond.
Bacteriële ontsteking van het heupgewricht. (Purulente of septische artritis) Dit is in ernst de belangrijkste oorzaak van mank lopen of pijn in de heup. Van alle oorzaken van mank lopen, betreft dit maar een klein percentage. Kinderen kan het op alle leeftijden overkomen. Het kan zelfs bij zuigelingen voorkomen. De herkenning is dan extra moeilijk. Op de voorgrond staan het erg ziek zijn, hoge koorts en een zeer pijnlijke heup. Bij deze situatie moet er snel en voortvarend worden opgetreden zowel wat betreft onderzoek als behandeling.
Bij ieder kind dat mank loopt is het lichamelijk onderzoek het belangrijkste. Zo is er een groot verschil in ziekte tussen een kind met een voorbijgaande heupontsteking (coxitis fugax) en een heel ziek kind met een zogenoemde septische artritis. Dat laatste is een bacteriële ontsteking van een gewricht.
Onderzoek van de heup en het hele been, vindt plaats naast het gewone lichamelijk onderzoek. De bewegingsmogelijkheid van de heup is bij de hier genoemde ziekten beperkt.
Bij een coxitis fugax wordt als er twijfel over de diagnose is wel een echo onderzoek en bloedonderzoek ingezet. Bij de ziekte van Perthes is ook met een echo goed de heupkop te beoordelen. Door toepassing van MRI onderzoek is de diagnose soms nog iets eerder te stellen.
Wordt aan een septische artritis gedacht, dan zal een echo worden gedaan en daarna onder echo onderzoek een punctie in de heup gebeuren. Bij een bacteriële ontsteking is er pus in het gewricht aanwezig. In het bloedonderzoek worden er veel tekenen van infectie gevonden.
Coxitis fugax hoeft geen behandeling. Het gaat meestal na een aantal dagen vanzelf over. Zo nodig kan voor pijnstilling worden gezorgd als de diagnose zeker is.
De behandeling van de ziekte van Perthes is afhankelijk van welke therapie de orthopedisch chirurg wil inzetten. Het is de vraag of een rolstoel of krukken op het uiteindelijke beloop veel invloed heeft. Soms wordt geadviseerd om te opereren.
Een septische artritis is zo gevaarlijk omdat door de in het gewricht zittende bacteriën het gewrichtskraakbeen snel beschadigd kan worden. Als blijkt dat uit de punctie pus komt, dan zal de orthopedisch chirurg het gewricht spoelen. Daarna worden er langdurig antibiotica via een infuus gegeven.
Wat betekent coxitis fugax?
Antwoord: Coxitis is latijn voor ontsteking van de heup. Fugax wil zeggen dat het snel voorbijgaand is.
Zijn er nog andere oorzaken voor mank lopen?
Antwoord: Ja hier zijn alleen die oorzaken genoemd die in de heup voorkomen. Eigenlijk kan alles wat pijn doet in een been mank lopen veroorzaken.
Wat is het verschil tussen een ontsteking van het bot en een ontsteking van een gewricht?
Een ontsteking van het gewricht zit binnen het gewrichtskapsel, dat rondom de bewegende delen is gelegen. Een botontsteking zit echt in het bot en is bij kinderen vaak in de groeischijf gelegen.
Mank lopen is altijd de uiting van een ziekte of aandoening bij uw kind. Het komt zelden door een onschuldige val. Laat geen tijd verloren gaan, met het uitstellen van een bezoek aan de dokter. Neem in de tussentijd nog wel de temperatuur op van uw kind, want het maakt veel uit of het mank lopen gebeurt met of zonder koorts.
Hoe sneller de diagnose kan worden gesteld hoe groter de kans op een volledig herstel is.
© Mijn Kinderarts 2010