Een atriumseptumdefect geeft meestal in de eerste jaren geen klachten. Het wordt vaak bij toeval gevonden, wanneer onderzoek wordt gedaan naar de oorzaak van een hartruis. Toch worden niet alle defecten al vroeg herkend door een geruis. Dit heeft te maken met de drukverhoudingen in het hart.
Als het openingetje klein is bestaat er alsnog de kans dat dit in de eerste jaren na de geboorte kan vergroeien. Grotere openingen moeten worden geopereerd, omdat er op den duur klachten zullen komen van een verminderde mogelijkheid tot inspannen, zoals bij sportbeoefening.
Eerst iets over hoe het hart functioneert.
Het hart heeft twee boezems, een rechter en een linker en twee kamers. Eveneens rechts en links. De hartkamers hebben een sterke spierwand om het bloed door te kunnen pompen.
In het hart zitten vier kleppen om ervoor te zorgen dat het doorgepompte bloed niet terugstroomt. Er is een klep tussen de rechter boezem en rechter kamer en tussen de linker boezem en linker kamer. Voorts zijn er kleppen op de overgang van de rechter kamer naar de longslagader en kleppen op de overgang van de linker kamer naar de aorta.
Behalve de spierwand heeft het hart ook een elektrisch systeem. Vanuit een bepaalde plek, tussen de boezems en de kamers in gelegen, wordt geregeld een elektrische impuls afgegeven, die zich over het gehele hart uitbreid. Door deze impuls trekt de hartspier zich samen en wordt het bloed verder doorgepompt.
Het zuurstofarme, aderlijke bloed komt als eerste in de rechter boezem. Van hieruit wordt het via de rechterkamer naar de longen gepompt. Daar wordt het bloed van zuurstof voorzien. Het zuurstofrijke bloed komt via de linkerboezem in de linker kamer. Deze pompt het via de aorta naar de andere slagaders en vandaar gaat het naar alle weefsels en organen in het lichaam. Hier wordt de zuurstof afgegeven en het zuurstofarme bloed stroomt weer terug naar het hart.
Bij een atriumseptumdefect bestaat er een verbinding tussen beide hartboezems. Atrium is het latijnse woord voor hartboezem, terwijl septum de latijnse naam van een tussenschot is.
Hier gaat het om een centrale opening tussen de boezems. Dit wordt een atrium secundum defect genoemd. Er is ook nog een andere vorm, dat een primum defect wordt genoemd.
Voor de geboorte staan beide boezems met elkaar in verbinding. Na de geboorte sluit deze verbinding. Bij een atriumseptumdefect blijft de verbinding open.
Bloed uit de linker boezem kan nu naar de rechterboezem stromen. De hoeveelheid bloed die daardoor in de rechter boezem komt is te groot. Op den duur kan dit een belasting vormen voor de rechter hartkamer, die het extra bloed naar de longen moet pompen. Om meer kracht te kunnen opbouwen neemt de hartspier aan de rechterkant in dikte toe. Op den duur kan de functie hierdoor verslechteren en ook kunnen er daardoor eventueel ritmestoornisen ontstaan.
Het beste onderzoek om een atriumseptumdefect op te sporen is het maken van een echocardiogram. Omdat de beide boezems aan de achterkant van het hart liggen is het moeilijk het gaatje met een gewone echo van de voorkant van de borstkas te zien. Daarom wordt een zogenoemde slokdarmecho gemaakt. De slang moet worden doorgeslikt, wat wel uitvoerbaar is, maar voor kinderen lastig zal zijn. Daarom wordt dit onderzoek dat ook wel transoesophageale echografie (TEE) heet onder narcose gedaan. Hiermee kan de grootte van de opening goed worden opgemeten.
Een atrumseptumdefect van enige betekenis wordt op de kinderleeftijd gesloten. De leeftijd waarop dit gebeurt hangt van meerdere factoren af. Door de kindercardioloog wordt samen met de kinderhartchirurg in teamoverleg besproken wat voor een kind de beste tijd is om te operen. Na de operatie is de levensverwachting normaal.
Kinderen met een ASD type 2 behoeven geen endocarditis profylaxe. Dat is een behandeling met antibiotica om te voorkomen dat er bacteriën binnen in het hart gaan zitten.
Had ik er iets aan kunnen doen dat mijn baby een aangeboren hartafwijking heeft gekregen?
Antwoord: Aangeboren hartafwijkingen worden wel vaker gezien bij het foetaal alcoholsyndroom. Dit ontstaat bij overmatig alcohol gebruik tijdens de zwangerschap. Er is evenwel niet veel bekend over welke hoeveelheid alcohol en in welke periode genomen schadelijk is.
Wat is de leeftijd dat mijn kind geopereerd gaat worden?
Antwoord: Het hangt ervan af waneer het atriumseptumdefect is gevonden en hoe ernstig het is.
Bij het sluiten van het gaatje tussen beide boezems, wordt van twee methoden gebruik gemaakt.
- Er vindt een gewone operatie plaats, waarbij het kind aan de hart-longmachine komt. De hartchirurg maakt dan het gaatje dicht door er een stukje van het hartzakje, een patch, op te hechten. Daarna wordt het hart weer gesloten.
- Een andere methode is die waarbij via een catheterisatie van een liesader een soort parapluutje in het gaatje wordt gebracht. Dit kan echter alleen bij bepaalde situaties worden toegepast. Als er factoren zijn waardoor het onmogelijk is om iets dergelijks te doen dan krijgt het kind een gewone operatie.
© Mijn Kinderarts 2010