Flauwvallen

Print deze pagina

Ziektebeeld

Wanneer een kind flauwvalt of een wegraking heeft kan dit door totaal verschillende oorzaken worden uitgelokt. Over het algemeen wordt een kind dat is flauwgevallen gezien door de huisarts. Doet het zich vaker voor dan zal hij uw kind naar een kinderarts verwijzen.

 

Vaak voelt de betrokkene het wel aankomen en soms is het dan mogelijk om maatregelen te nemen. Men kan snel gaan zitten en het hoofd tussen de benen houden, een koelere plaats opzoeken of even ergens gaan liggen als dat mogelijk is.

Bij een flauwte ziet men iemand wit wegtrekken en dan vrij plotseling in elkaar zakken. Er zijn geen trekkingen in armen of benen en er is geen tongbeet, zoals bij epilepsie.

 

Bij oorzaken staan de verschillende mogelijkheden die ten grondslag kunnen liggen aan het krijgen van een wegraking of flauwte die met een medische term ook wel syncope of collaps wordt genoemd.

 

In grote lijnen kan men stellen dat het gaat om twee groepen:

De eerste groep is door eenvoudige oorzaken flauw gevallen. Dit kan zijn doordat men slecht heeft ontbeten en het dan ineens zwart voor de ogen wordt, of men kan een flauwte krijgen bij bloedprikken. Ook lang staan in de zon kan een flauwte veroorzaken. Het duurt meestal niet lang voor men weer bijkomt.

 

De andere groep wordt veroorzaakt door ziekten van het hart, stofwisselingsziekten of neurologische oorzaken. Met name wegvallen tijdens inspanning doet vermoeden dat er een oorzaak in het hart ligt. Dit zijn situaties die altijd door een kinder(arts)cardiolooog moeten worden onderzocht.



Oorzaken

De oorzaken van een flauwte zijn erg verschillend hieronder staan de mogelijkheden puntsgwijs met de verschillen ten opzichte van een gewone flauwte.

 

1. Gewone flauwte.

Voorafgaande aan de flauwte of wegraking is er iets gebeurd dat veel emotie geeft, spanning of een slechte voedingstoestand bij vasten. Oorzaken kunnen zijn het zien van bloed bij zichzelf na een ongelukje thuis, bloedprikken, lang staan in een warme omgeving, langdurige stress situaties et cetera. Bij een gewone flauwte is er dus altijd een bekende herkenbare situatie voorafgaande aan het flauwvallen.

 

2. Oorzaken vanuit het hart.

  • Ritmestoornis. Wegrakingen bij inspanning zijn vreemd en men moet dan aan een oorzaak in de prikkelgeleiding van het hart denken. Ritmestoornissen kunnen zich op deze manier voordoen. Kinderen hebben niet altijd andere klachten. Soms zijn er hartkloppingen, geweest maar dat is niet altijd nodig. Een bekende oorzaak van een ritmestoornis is het verlengde QT syndroom. Het kan familiair voorkomen. Met name zijn een flauwte of wegraking bij zwemmen of duiken berucht hiervoor.
  • Afwijkingen aan de hartspier. Een toename in de dikte van de hartspier is soms het gevolg van een familiaire afwijking. Een flauwte of wegraking bij inspanning kan er dan een uiting van zijn.
  • Afwijking kransslagader. Wanneer een kind pijn op de borst heeft in combinatie met een wegraking kan er een afwijking aan de kransslagader zijn. Een bij kinderen overigens eigenlijk vooral na het doormaken van de ziekte van Kawasaki voorkomende situatie.
  • Aortastenose. Een ernstige vernauwing van de aortaklep kan bij inspanning tot een wegraking leiden.
  • Coarctatio aortae. Geeft soms bij inspanning klachten van een wegraking.

3. Neurologische oorzaken.

  • Het is niet altijd gemakkelijk om een wegraking van een bepaald soort epileptische aanval te onderscheiden. Bij twijfel moet er misschien verder onderzoek in die richting worden gedaan om epilepsie als oorzaak uit te sluiten.

4. Psychologische oorzaken.

  • Een flauwte of wegraking kan vaker voorkomen bij kinderen met emotionele problemen. Er kunnen spanningen met de ouders of in relaties met vriendjes of vriendinnetjes zijn. Ook krijgen sommige kinderen een flauwte als uiting van een onverwerkt emotioneel probleem. Nadere psychologische begeleiding is dan noodzakelijk omdat de geregelde flauwtes het kind een bepaalde positie onder klasgenoten bezorgen die niet gunstig is voor de verdere ontwikkeling.

5. Voeding.

  • Bij het volgen van vermageringsdiëten of bij een voortdurende angst te veel te eten kunnen met name meisjes, in de puberteit makkelijk flauwtes krijgen. Ook in het geheel niet of slecht ontbijten kan een lage bloedsuikerspiegel geven met kans op een wegraking halverwege de ochtend. 


Onderzoeken

Ieder kind dat een wegraking heeft gehad moet zorgvuldig lichamelijk worden onderzocht. Dit kan de huisarts doen. Worden er dan afwijkingen gevonden, of zijn er geregeld wegrakingen, dan zal uw huisarts uw kind doorverwijzen voor specialistisch onderzoek. Bij verdenking op een cardiale oorzaak van de wegraking dient er uitvoerig kindercardiologisch onderzoek plaats te vinden. Behalve een ECG zal er dan ook echocardiografisch onderzoek van het hart nodig zijn.



Behandeling

Eenvoudige flauwtes kunnen worden voorkomen door de situatie te vermijden waarin ze zich voordoen. Wanneer men weet niet tegen een bloedprik te kunnen is het beter alvast halfliggend te worden geprikt dan zittend of staand.

 

Lang staan veroorzaakt vooral bij warmte dat er een wegraking komt. Door dit te vermijden of bij het staan geregeld de kuitspieren aan te spannen door even op de tenen te gaan staan wordt voorkomen dat het bloed teveel naar de benen zakt.

 

Een andere manier is om de benen te kruisen en dan even stevig aan te spannen. Ook dit heeft het effect dat het bloed weer naar boven toe wordt gepompt.



Veelgestelde vragen

Moet ik mijn kind extra zout geven als hij veel flauw valt?

Antwoord: Extra zout moet niet zomaar worden gegeven. Het is niet gezond en de idee dat er een verlaagde bloeddruk bij uw kind zou zijn moet eerst worden uitgezocht.

 

Komt flauwvallen door een lage bloedruk?

Antwoord: Er zijn kinderen die een lage bloeddruk krijgen als ze lang staan of vanuit liggen te snel overeind komen. De bloedruk speelt daarbij wel een rol. Dit is eventueel uit te zoeken.



Meer weten

Een oorzaak voor een wegraking kan zijn dat te veel bloed naar de benen zakt. Dit komt voor als men plots gaat staan. Er zijn wel testen voor om uit te zoeken of dit een oorzaak is. Dit wordt gedaan door de zogenoemde kiepproef waarbij eerst de bloeddruk liggend wordt gemeten en dan terwijl men plotseling overeind wordt gezet. Om dit fenomeen aan te tonen is tamelijk lastig en ook als men het heeft gevonden worden daarvoor bj kinderen toch nog geen medicijnen gegeven.

 

 

 

© Mijn Kinderarts 2010