Pijn op de borst komt ook bij kinderen regelmatig voor. Omdat het bij ouderen een aanwijzing kan zijn voor een onvoldoende doorbloeding van de hartspier, zoals dat bij afwijkingen aan de kransslagaderen wordt gezien, leidt deze klacht bij ouders altijd tot ongerustheid.
Toch wordt pijn op de borst bij kinderen eigenlijk heel weinig veroorzaakt door een hartziekte. Er is zoals hieronder is te zien een veelheid aan oorzaken mogelijk, waarbij veel organen en delen van het lichaam betrokken zijn. Hierom is het voor de arts die een kind op het spreekuur ziet met pijn op de borst nodig om precies te weten wat de klacht is. Voor het beoordelen daarvan is het belangrijk dat er goed wordt nagevraagd bij de ouders hoe de gezondheid van het kind is geweest en aan het kind onder welke omstandigheden de pijn is ontstaan of wanneer het meestal voorkomt.
Zo is het belangrijk of de pijn ontstaat bij inspanning, of dat de pijn vergezeld gaat met zuurbranden, terugloop van voeding. In het eerste geval zal meer aan het hart worden gedacht in het tweede geval meer aan terugloop van zuur uit de maag naar de slokdarm.
Als er inderdaad pijn is die typisch alleen bij inspanning optreedt en verder nooit, dan is dat vreemd en is verder specialistisch onderzoek op zijn plaats. In deze gevallen is er de mogelijkheid dat de oorzaak is gelegen in afwijkingen in de kransslagader of in de hartspier zelf.
Plotseling optredende heftige pijn op de borst die aan één kant zit kan een teken zijn van een klaplong, met een medische term ook wel pneumothorax genoemd. Behalve de pijn die wordt gevoeld is het kind daarbij ook vaak kortademig.
Duidelijk op één bepaalde plaats gelegen pijn, met pijn als je op het betreffende gebied van de borst drukt, doet denken aan afwijkingen op de overgang van ribkraakbeen naar bot.
In de meerderheid van de gevallen is er ook na goed onderzoek vreemd genoeg geen verklaring voor de pijn te geven. De ervaring leert dat dit soort pijnklachten dan in de loop van de tijd afzakken en uiteindelijk weer geheel verdwijnen.
Van de oorzaken van pijn op de borst bij kinderen, kan ongeveer de volgende verdeling worden gemaakt1:
- 36% heeft geen verklaarbare oorzaak;
- 20% komt door afwijkingen aan skelet en spieren
- 16% heeft een psychologische oorzaak
- 10% komt vanuit het maagdarmkanaal
- 10 heeft een oorzaak in relatie met het hart
- 8% komt door oorzaken vanuit de ademwegen
1Ped. Clics of N. America 2010 57:6
Ad. 1. De meeste pijn wordt gedurende langere tijd aangegeven, verdwijnt en komt ook wel later weer terug. Wanneer de voorgeschiedenis van het kind geen aanwijzingen geeft en er ook bij lichamelijk onderzoek geen afwijkingen worden gevonden, is men geneigd de klachten bij de eerste groep te leggen. Bij het beoordelen van de bovenstaande cijfers moet men zich wel realiseren dat de diagnose in veel gevallen niet helemaal zeker is en artsen in de loop van de tijd kunnen wisselen in hun oordeel over de oorzaak van de klacht.
Ad 2. Bij het syndroom van Tietze, is de aanhechting van het ribkraakbeen aan het borstbeen pijnlijk. Soms is deze plaats ook wat gezwollen. De diagnose is daarmee dan erg waarschijnlijk geworden. Druk op deze plaats roept dan ook pijn op.
Verder kan pijn ontstaan door vaak hoesten, sportbeoefening met overbelasting van de wand van de borstkas.
Ad 3. Vooral wanneer kinderen erg gespannen zijn of angstig, kan een geringe pijn op de borst zorgen geven over de vraag of er geen hartkwaal bestaat. Net als volwassenen zijn er ook kinderen die zich om alles wat zij voelen druk maken en de onverschilligheid missen om aan wat zij zo af en toe voelen voorbij te gaan.
Ad 4. De meest voorkomende oorzaak vanuit het maagdarmkanaal is terugloop van maagzuur naar de slokdarm. De medische term hiervoor is reflux. Hierdoor ontstaat er een irritatie van het laatste stuk van de slokdarm, bij de maag. Dit wordt ook als pijn in de borst gevoeld.
Een andere meer zeldzame oorzaak is de aanwezigheid van een vreemd voorwerp, zoals bijvoorbeeld een muntstuk, dat in de slokdarm is blijven steken.
Ad 5. Er zijn oorzaken bekend voor pijn op de borst, bij aangeboren hartziekten, bij kinderen die een hartoperatie hebben ondergaan of bij kinderen die de ziekte van Kawasaki hebben gehad. Ook in het laatste geval wordt de pijn dan veroorzaakt door afwijkingen aan de kransslagaderen.
Er zijn enkele hartritmestoornissen, die aanleiding geven tot pijnklachten op de borst. Meestal betreft het dan een zeer snelle hartslag. Het hart klopt dan dermate snel, dat het niet meer te tellen valt.
Ad 6. Ook na een doorgemaakte longontsteking of bronchitis kan er soms nog pijn op de borst blijven bestaan. Uw arts zal dan beoordelen wat een volgende stap is om te zetten.
Ieder kind met pijn op de borst heeft recht op een uitvoerig lichamelijk onderzoek. Er moet met name worden gekeken naar de bloeddruk, het hart en de bloedvaten. Ook zal de huisarts op de borstkas drukken om te kijken of dit hier of daar pijnlijk is.
Heeft het kind een voorgeschiedenis van een doorgemaakte hartziekte of is het nog onder behandeling bij een kinder(arts)cardiolooog, dan is het verstandig om de klachten van uw kind aan de specialist door te geven.
Kinderen die de ziekte van Kawasaki hebben doorgemaakt en pijnklachten hebben van pijn op de borst moeten altijd door een kindercardioloog worden beoordeeld op eventuele afwijkingen aan de kransslagaderen.
Voor eenvoudige pijn op de borst is geen behandeling nodig. Vrijwel altijd trekt het weer snel weg. Het kan nodig zijn als er intensieve sport wordt bedreven hiermee tijdelijk het wat kalmer aan te doen. Misschien is er sprake van overbelasting geweest.
Er is niets op tegen om als er pijn is hiertegen pijnstilling te gebruiken.
Hoe kan het dat de pijn niet van het hart af komt, terwijl het toch daar zit?
Antwoord: Het is in het lichaam niet altijd zo dat de pijn precies wordt gevoeld op de plaats waar iets niet goed is. Hier kan het bijvoorbeeld uit de overgang slokdarm/maag komen en toch in de hartstreek worden gevoeld.
Is er een bepaalde leeftijd dat het voorkomt?
Antwoord: Veelal zijn het tieners die de klachten hebben. Jonge kinderen hebben weinig deze klacht betrekkelijk weinig.
Pijn op de borst is een van de meest frequente redenen voor verwijzing naar een kindercardioloog. Toch vinden zij eigenlijk bij een tevoren gezond kind, nooit iets aan het hart. De borstkas en de spiertjes en zenuwen die daar zitten zijn gevoelig voor allerlei invloeden. Vermoedelijk is er daardoor vaak een pijnklacht . Met het hart heeft het dan niets te maken.
© Mijn Kinderarts 2010