Impetigo of krentenbaard komt met name bij jonge kinderen voor. Er zijn twee vormen van impetigo. De bekendste is die waarbij er eerst een rood vlekje of bultje ontstaat, dat in grootte toeneemt. Daarna gaat het open en komt er vocht uit. Er ontstaat een korstje met een gelige of bruine korst. Dit is de zogenoemde honinggele korst, die typisch is voor krentenbaard. Het zit vaak rondom de mond (vandaar de naam krentenbaard), naast de neus en op de handen, maar het kan in principe overal op het lichaam voorkomen. Deze plekken jeuken of kriebelen vaak, waardoor het kind er met de handen aanzit. Het kan ook wel iets pijnlijk zijn, naarmate er een groter huidgebied bij betrokken is.
Er is ook nog een andere vorm, waarbij er grote blaren op de huid ontstaan. Vaak begint het als een kleine blaar, die groter wordt en gemakkelijk stuk gaat. Hierbij komt de onderliggende rode huid vrij te liggen, die velal enigszins nattend is. Bij baby's zie je dit in het luiergebied en in de navel of de huidplooien.
De gewone vorm van krentenbaard wordt in ongeveer 20% veroorzaakt door Streptokokken van groep A en bij zo'n 80 % door Stafylokokken (Staphylococcus aureus). De vorm van impetigo waarbij er blaarvorming is wordt alleen door stafylokokken veroorzaakt.
Deze bacteriën zijn erg besmettelijk en verspreiden zich gemakkelijk in een gezin, crèche, of school. De overbrenging is meestal door direct handcontact, doordat een kind de bacteriën met de handen van zijn gezicht op voorwerpen heeft gebracht die weer door een ander worden gepakt. Ook kleding en handdoeken kunnen de infectie overbrengen.
Dit is de reden dat op de meeste scholen een plan ligt van de GGD, waarin adviezen worden gegeven over hygiënische maatregelen.
Er is eigenlijk nooit onderzoek nodig, omdat het beeld wel voldoende duidelijk is. Er kan een kweek van de huid worden genomen bij de vorm waarbij er grote blaren ontstaan, omdat er hierbij wel antibiotica worden gegeven. Met een huidkweek kan men zien hoe de resistentie van de stafylokokken bacterie tegen de gegeven antibiotica is.
Impetigo of krentenbaard wordt eigenlijk alleen met een crème (voor nattende plekken) of zalf (voor droge plekken) met antibiotica (2% fusidinezuur) erin behandeld. Het is belangrijk dat alle plekken op de huid waar zich krentenbaard openbaart goed worden ingesmeerd. De huisarts zal vaak adviseren om de crème of zalf drie maal daags aan te brengen.
Voortdurend moet er op worden gelet dat er goede hygiënische maatregelen genomen worden, om verspreiding en zelfinfectie te voorkomen.
Kinderen bij wie een afweerstoornis bestaat of die met medicijnen worden behandeld die de afweer verminderen moeten bij impetigo door een kinderarts worden gezien en behandeld.
Hoe lang moet mijn kind thuisblijven van school als hij krentenbaard heeft?
Antwoord: Wanneer kinderen met antibiotische zalf worden behandeld zijn ze over het algemeen binnen 48 uur niet meer besmettelijk voor hun omgeving en kunnen ze weer naar school gaan. Als zich nog veel nieuwe plekken ontwikkelen, met productie van gelig vocht, moet eerst worden gewacht tot dit over is.
Welke hygiënische maatregelen kan ik nemen om uitbreiding in het gezin te voorkomen?
Antwoord: De besmetting wordt vooral overgebracht door handcontact. Kinderen pulken aan de korstjes en brengen zo de bacteriën via hun handen weer over op speelgoed, kleding, en deurknoppen. Door goed en regelmatig handen wassen, korte nagels te houden en geregeld handdoeken te verwisselen wordt voorkomen dat de infectie verder gaat.
Het is niet nodig om uw kind met desinfecterende zeep te wassen. Gewone zeep voldoet prima. Was de handen altijd onder stromend water. Zo worden de bacteriën weggespoeld.
© Mijn Kinderarts 2010