Luieruitslag bij een kind met eczeem. Het wit wordt veroorzaakt
door aangebrachte zinkzalf of zinkoliesmeersel.
Bijna alle kinderen hebben in de tijd dat ze een luier dragen, wel eens last van luieruitslag. Er is roodheid van de huid in de luierstreek te zien, met de ene keer blaasjes of enige natting, of een soort bultjes. Ook zie je wel dat er een schilfering op de aangedane huid zit. Vaak zijn er buiten een tamelijk scherp begrensd huidgebied nog kleine gebiedjes die hier omheen liggen. Dit worden wel "eilandjes voor de kust" genoemd. Dit is tamelijk typisch voor een schimmelinfectie.
Luieruitslag ontstaat doordat onder inwerking van het vocht en voor de huid "scherpe producten" uit urine en ontlasting op de huid inwerken. De huid is een afgesloten laag en onder gewone omstandigheden hebben bacteriën of schimmels niet de mogelijkheid om de huid binnen te dringen. Bij luieruitslag blijkt dat door de vochtige omgeving onder de luier de huid kwetsbaar wordt. Hierdoor kunnen schimmels en bacteriën wel voor irritatie zorgen.
Er is voor wat dit betreft geen verschil tussen het gebruik van stoffen of plastic luiers. Er is een oude discussie gaande, wat nu beter is voor het kind, maar het blijft vooralsnog onbeslist.
Luieruitslag wordt ook vaker gezien, na een antibioticum kuur en tijdens het doorkomen van tanden en kiezen.
Bij luieruitslag worden eigenlijk nooit kweken van het ontstoken luiergebied genomen. Schimmels komen ook vaak erbij voor. Alleen bij bijzondere vormen of als men ondanks behandeling geen vooruitgang ziet zou een kweek kunnen worden overwogen.
Bij de aanwezigheid van een schimmelinfectie in het luiergebied, is het verstandig om ook even te kijken of uw baby geen spruuw in het mondje heeft. Het gaat meestal om dezelfde schimmel, Candida albicans, die zowel op het mondslijmvlies als in de luierstreek is gaan zitten.
In de eerste plaats is het natuurlijk belangrijk om luieruitslag niet te laten ontstaan. Nu is het niet altijd gemakkelijk om een beetje irritatie in het luiergebied te voorkomen. Ook al beteed je er veel aandacht aan is het toch mogelijk dat er wat roodheid en pukkeltjes ontstaan.
Het is het beste om te voorkomen dat de baby lang in een natte luier of poepbroek ligt. Door na de voeding ook de luier te verwisselen en de luierstreek goed vet te houden kan uitslag worden voorkomen.
Verder wordt er veel zalf gebruikt om de huid af te dichten voor de inwerking van vocht. Dit gebeurt het beste met zalven die een indrogend effect hebben. Bekend zijn de zinkproducten, zinkolie en zinkzalf. De eerste smeert beter uit, vooral in combinatie met vaseline. Zink heeft ook nog een geringe bacterie dodende werking.
Een goede zalf voor luieruitslag vind ik: gelijke delen van zinkolie (Linimentum zinci oxydi oleosum) en witte vaseline. Dit wordt na de luierwisseling goed op de luierstreek uitgesmeerd. Zorg ervoor dat urine en ontlasting goed van de billen gaan, zonder overigens te hard te wrijven. Er zijn kinderen waar de billen eruit zien alsof ze zijn verbrand. Al te hard poetsen is dan erg pijnlijk.
Bij langer bestaande luieruitslag moet aan een schimmelinfectie worden gedacht en kan een antischimmelmiddel, zoals miconazol worden gebruikt. De beoordeling of dit nodig is kunt u het beste aan uw huisarts overlaten. Hij of zij geeft dan vaak een recept voor miconazolcrème met 20% zinkoliesmeersel FNA dat bij iedere luierwisseling wordt aangebracht.
Het is ook een mogelijkheid om de baby tijdelijk met een stoffen luier een soort katoenen rokje om te doen. Hij kan dan op een zeiltje onder het lakentje liggen, zodat de onderlaag of het matrasje niet nat worden.
De huid kan op die manier aan de lucht drogen, waardoor het allemaal nog wat sneller kan genezen.
Ik hoor van mijn moeder dat je op luieruitslag maizena moet doen. Helpt dat?
Antwoord: Er zijn veel oude huismiddeltjes die bij luieruitslag worden gebruikt. Ik hoor altijd hele enthousiaste verhalen over maizena, maar ik weet niet of de werking ooit goed is uitgezocht.
Je hoort ook vaak de term luiereczeem, wat is het verschil met uitslag?
Antwoord: De term luiereczeem is eigenlijk onjuist. Het is geen vorm van eczeem. Zelfs komt eczeem vrijwel nooit in het luiergebied voor. De term luieruitslag of met een wetenschappelijke term, luierdermatitis is eigenlijk beter.
Wanneer moet ik met mijn kind met luieruitslag naar de huisarts?
Antwoord: Als de luieruitslag erg hardnekkig is en u heeft niet het idee dat het met de gewone aanpak verbetert is het beter de huisarts naar uw baby te laten kijken. Misschien gaat het om iets anders of zijn er andere medicijnen of behandelingen nodig.
Hoe moet ik katoenen luiers wassen als mijn kind luieruitslag heeft?
Antwoord: Na het wassen bevatten katoenen luiers nog zeepresten. Wanneer u ze na het wassen nog een keer goed uitspoelt in een tijltje water waaraan per liter water een eetlepel azijn is toegevoegd worden deze zeepresten verwijderd.
Voorkomen van luieruitslag.
Het mooiste is het als luieruitslag kan worden voorkomen. Nu zijn er wel situaties waarin dat lastig kan zijn, zoals bij antibiotica gebruik, of bij het doorkomen van tandjes. Juist op zulke momenten is een goede verzorging van het luiergebied van uw baby belangrijk.
Baby's plassen heel vaak per dag en hebben iedere dag één of meer poepluiers. In de urine zitten stoffen die door bacterie werking kunnen worden omgezet in ammoniak. Ook in ontlasting komen stoffen voor die als het ware op de huid branden.
Geregeld wisselen van de luier is daarom nodig, zoadat deze stoffen niet te lang op de babyhuid kunnen inwerken.
Bij de verschoning kunnen de billetjes het beste met lauw water of een speciaal oliedoekje worden schoongemaakt. Daarna kan alles even aan de lucht drogen, voordat de nieuwe luier om wordt gedaan. Ik vind het met een föhn drogen van het luiergebied niet aan te raden, vanwege het risico op het ontstaan van brandwonden in de genitaal streek, met eventuele ernstige gevolgen.
Er zijn ouders die olijfolie gebruiken voor het invetten van de huid. Of er olie of zalf wordt gebruikt maakt waarschijnlijk niet zoveel uit. Het principe blijft dat er een beschermlaag wordt aangebracht, zodat de huid niet bloot wordt gesteld aan vocht en irriterende stoffen.
Er lijkt geen verschil te zijn tussen het gebruik van stoffen of plastic luiers in het ontstaan van luieruitslag. Wat men het gemakkelijkste vindt om te gebruiken heeft daarom de voorkeur.
© Mijn Kinderarts 2010