Een steenpuist, met een medische term ook wel furunkel genoemd, is een ontsteking van een haarzakje. Ze ontstaan vaak op plaatsen waar kleding over de huid schuurt. Plaatsen waar vaker steenpuisten voorkomen zijn daarom de nek en de billen. Het zijn erg pijnlijke puisten iets gelig doorschemerend met een rode rand.
De verwekker van een steenpuist is de Stafylokkoken bacterie. Dit is een bacterie die vaak op de huid voorkomt en ook verantwoordelijk is voor wondinfecties.
Indien het belangrijk is om de gevoeligheid voor antibiotica te kennen, wordt er een kweek gedaan van de steenpuist. Omdat de verwekker bekend is en antibiotica bij een steenpuist zelden worden gegeven zal een kweek zeer weinig worden gedaan.
Men wacht af totdat er voldoende pus is gevormd in de steenpuist. In deze periode wordt er zalf op de steenpuist gedaan. Dit kan bijvoorbeeld ichthyol 5% in zinkzalf zijn of een andere zalf, zoals zwavel 5% in zinkolie.
Antibiotica worden gegeven in de vorm van flucloxacilline als er veel steenpuisten zijn, bij steenpuisten in het gelaat of bij jonge kinderen wanneer de infectie zich uitbreidt.
Wanneer een kind geregeld steenpuisten heeft moet er worden gedacht aan chronisch dragerschap. Hiermee wordt bedoeld dat een kind de bacterie steeds bij zich heeft. Een bekende schuilplaats is het voorste gedeelte van de neus. Dit moet daarom dan worden ingesmeerd met een bacteriedodende zalf zoals mupirocine 2% zalf of fusidinezuur 2%.
Wat moet er gebeuren bij steeds terugkerende steenpuisten?
Antwoord: In deze gevallen treden er waarschijnlijk steeds vanuit een bepaalde haard infecties op, of is de huid bedekt met Stafylokokken die steenpuisten veroorzaken. Dan wordt geadviseerd om gedurende een week de neus te behandelen met een locaal antibioticum (mupirocine) en ook gedurende een week zich geheel te wassen met povidon-jodium zeep. Blijft het probleem zich steeds voordoen, dan moet er worden onderzocht of er niet een onderliggende stoornis in de afweer bestaat.
Wat is een negenoog?
Antwoord: Een negenoog of carbunkel is een groot abces dat in de huid wordt gevormd in aansluiting aan een steenpuist die zich verder heeft uitgebreid.
Bij het niet goed genezen van steenpuisten, of als zich ondanks goede behandeling toch steeds infecties blijven voordoen is het mogelijk dat het kind een stoornis heeft in de afweer. Zeker wanneer er ook andere aanwijzingen bestaan voor een afweerstoornis, zoals andere recidiverende infecties, moet er uitgebreid laboratoriumonderzoek worden gedaan.
© Mijn Kinderarts 2010