Afdeling met poliopatiënten in een ijzeren long.
Vanaf 1957 wordt in Nederland tegen kinderverlamming of polio gevaccineerd. Kort hiervoor was er nog een uitbraak van polio geweest. Hiervoor zijn er ook nog na de tweede wereldoorlog epidemieën geweest, waarbij vele honderden kinderen besmet waren.
Het virus dat kinderverlamming veroorzaakt komt binnen door druppelcontact in de neus-keelholte of via contact met besmette ontlasting in het maagdarmkanaal. Soms blijft het virus daar zonder noemenswaardige klachten, met alleen een beetje griepachtige verschijnselen.
Het is zelfs zo dat de meerderheid van de besmettingen met het poliovirus voorbij gaan zonder dat iemand er iets van merkt.
Er kan echter ook een beeld ontstaan van hersenvliesontsteking, met nekstijfheid, hoofdpijn en braken, waarbij kinderen erg ziek worden.
Hierbij kunnen er verlammingen optreden in enkele of meerdere spieren. Ook de ademhalingsspieren kunnen erbij zijn betrokken, waardoor kunstmatige beademiming nodzakelijk is. In het algemeen gesproken is de kans om wanneer men de infectie heeft verlammingsverschijnselen te krijgen groter naarmate men ouder is.
Kenmerkend voor kinderverlamming is dat het niet goed te voorspellen is hoe uiteindelijk de genezing eruit ziet. Aangedane spieren kunnen geheel herstellen, maar ook blijvend verlamd raken.
Kinderverlamming wordt veroorzaakt door het poliovirus. De besmetting verloopt via contact met ontlasting dat het virus bevat, of via druppeltjes in de uitademingslucht. De incubatietijd, de tijd tussen het moment van besmetting en het krijgen van ziekteverschijnselen, is ongeveer 10 dagen. Verlammingsverschijnselen komen pas na ongeveer twee weken voor.
Bij het constateren van verlammingsverschijnselen bij een niet of onvoldoende gevaccineerd kind moet zo snel mogelijk de diagnose kinderverlamming worden gesteld. Dit kan worden gedaan door in de ontlasting een test te doen op de aanwezigheid van het virus dat polio veroorzaakt.
Wanneer er ademhalingsproblemen optreden, kan kunstmatige beademing nodig zijn. Hiervan is de kans op herstel overigens groot.
Voor de aangedane spieren wordt fysiotherapie gegeven.
Hoe lang is de bescherming van de vaccinatie tegen polio?
Antwoord: Naar we aannemen levenslang.
Komt polio nog voor als er niet wordt gevaccineerd?
Antwoord: Ja, wanneer om religieuze redenen niet wordt gevaccineerd, treden in deze gemeenschappen weer gevallen van kinderverlamming op. Dit is voorgekomen in de jaren zeventig en negentig van de vorige eeuw.
Kan het virus van dieren afkomstig zijn?
Antwoord: Nee het poliovirus komt alleen bij de mens voor.
De voortgang van het wereldwijd uitroeien van polio is te volgen op de internationale site van het Global polio eradication initiative.
De Nederlandse poliomyelitisepidemie 1992/1993; invaliditeit en revalidatie. FWA van Asbeck
Nederlands Tijdschrift Geneeskunde 1996; 140; 1178-82
© Mijn Kinderarts 2010