Aanvallen van bewustzijnsverlies

Print deze pagina

Ziektebeeld

Er zijn veel oorzaken voor plotseling bewustzijnsverlies bij kinderen. Het is altijd nodig om als uw kind, dit heeft meegemaakt, meteen contact op te nemen met uw huisarts om te bespreken wat zich precies heeft voorgedaan en wat er nu verder dient te gebeuren.

 

Pas als er bij uw kind een diagnose is gesteld en de aanvallen herhalen zich terwijl u weet wat het is kan hiervan worden afgeweken.

Voorafgaande aan het consult bij uw arts is het raadzaam dat u even opschrijft wat zich precies heeft voorgedaan. Later vergeet je vaak weer door de indruk die wegrakingen achterlaten, details die u zich in het begin nog wel weet te herinneren. Hoe laat trad de aanval op. Wat was er aan uw kind te zien. Verder is belangrijk onder welke omstandigheden het optrad en hoe lang het duurde. Ook is het altijd belangrijk als een arts weet hoe de toestand van uw kind na de aanval was en of er toen nog bepaalde dingen waren te zien of er bij uw kind klachten waren.

 

Hier staan slechts enkele veel voorkomende oorzaken van wegrakingen op de kinderleeftijd. Soms is het ook nog na lang onderzoek niet helemaal duidelijk waarmee men van doen heeft gehad.



Oorzaken

De bekendste is epilepsie, met veel verschillende manieren waarop het zich voordoet. Echter allen worden gekenmerkt door het optreden van een zekere mate van bewustzijnsverlies.

 

 Breath holding spells.  Blue spells, zijn aanvallen bij peuters na een pijnprikkel, boosheid, of andere emotie waarbij ze blauw worden en kort het bewustzijn kunnen verliezen.

 

Bleke breath holding spells, treden op bij meestal erg jonge kinderen, die nog maar net lopen. Vaak gebeurt het in aansluiting aan een val op het hoofd. De kinderen zien lijkwit. Het bewustzijn zakt weg en er is sprake van een zekere verstijving in de ledematen, waarbij het hoofd naar achteren wordt geboord. Vaak is er incontinentie, maar dat is meestal erg lastig vanwege de leeftijd te herkennen. Er is een tijdelijke onderbreking van de hartslag door een prikkeling van het zenuwstelsel. Deze zogenoemde vagale prikkeling komt ook voor bij de straks te noemen flauwtes. Er kan in het ziekenhuis onder gecontroleerde omstandigheden door stimulatie van de vagale prikkeling een dergelijke aanval worden uitgelokt, maar dat is bij een typisch en goed herkenbaar beeld niet nodig. Deze aanvallen zijn zeldzamer dan de breath holding spells, maar even onschuldig ofschoon ouders ongerust zijn over de oorzaak van het probleem.

 

Flauwte of syncope. Komt voor bij spanning en emotie, lang staan, bloed prikken et cetera. Meestal voelen kinderen het aankomen omdat het zwart voor hun ogen wordt. Ze zakken dan in elkaar. Sommige kinderen hebben in die periode toch nog enige stijfheid in de spieren in combinatie met lichte trekkingen. Deze aanvallen kunnen zich in vergelijkbare situaties  herhalen, zodat er dan rekening mee is te houden.

 

Onder jongens is het de laatste tijd hier en daar spannend om de zogenoemde Fainting lark te doen. Hierbij gaan ze enige tijd snel achter elkaar ademhalen (hyperventileren) en blazen dan keihard op hun hand. Het gevolg is een bewustzijnsverlies door een black out. In het buitenland zijn er zeer ernstige ongelukken door gebeurd. Dus... nooit uitproberen.

 

Een collaps bij inspanning, schrik of bij duiken in een zwembad, vanuit een helder bewustzijn doet denken aan een oorzaak die vanuit het hart ontstaat. Hierbij kunnen er hartritme stoornissen voorkomen, zoals het sick sinus syndroom of het verlengde QT syndroom. Deze situaties worden in verband gebracht met plotselinge hartdood tijdens inspanning. Bij een onbegrepen wegraking, tijdens inspanning, die plots zonder aanleiding ontstaat, dient uitvoerig cardiologisch onderzoek plaats te vinden, ter uitsluiting van deze afwijkingen.

 

Psychische oorzaken kunnen ook al bij relatief jonge kinderen voorkomen. Er doen zich tamelijk bizarre bewegingen voor die niet passen in een medisch model. Het kan erg lijken op epilepsie en het kost soms moeite het hiervan te onderscheiden. Dit ook omdat er epilepsievormen bestaan met uiterst vreemde presentaties. Epilepsie uitgaande van de slaapkwab bijvoorbeeld kan met vreemdsoortige aanvallen gepaard gaan. 

Over het algemeen zal de kinderneuroloog worden ingeschakeld bij situaties als deze waarbij de aan of afwezigheid  van epilepsie niet kan worden uitgesloten.

 

Autostimulatie of masturbatie, wordt vaak niet door ouders herkend. Dit terwijl het relatief veel onder vooral peuters en kleuters voorkomt. Vooral bij meisjes kan je zien dat ze een popje of doek tussen hun beentjes hebben en daar ritmisch overheen schuiven. Ze hebben daarbij een rood hoofd en hijgen. Ouders vinden het vaak nogal shockerend. Het is echter een vokomen normaal gedrag in deze leeftijdsfase waarin kinderen sexuele gevoelens bij zichzelf ontdekken. Gewoon negeren is het beste en u zult zien dat het rond een jaar of vijf zes weer is verdwenen.



Onderzoeken

Bij veel van de hierboven genoemde oorzaken is geen vervolgonderzoek nodig omdat de wijze waarop het zich voordoet heel kenmerkend is. Bij verdenking op epilepsie wordt afhankelijk van de aanval in een vroege of latere fase een E.E.G. gemaakt. Bij verdenking op hartritmestoornissen wordt uitgebreid cardiologisch onderzoek verricht met in ieder geval een E.C.G. en echocardiografie.



Behandeling

Van veel van de hierboven genoemde wegrakingen heeft u misschien nooit gehoord. Toch zijn ze niet zo zeldzaam. Bespreek altijd met uw huisarts of behandeling nodig is en waaruit die moet bestaan. Het kan ook zijn dat uw kind voor verder onderzoek wordt doorverwezen naar een kinderarts.



Veelgestelde vragen

Kan je met een E.E.G altijd zien of er bij een kind sprake is van epilepsie?

Antwoord: Nee niet ieder kind met epilepsie heeft een afwijkend E.E.G. Ook het omgekeerde komt voor. Dus soms is het E.E.G. niet helemaal normaal maar wordt toch op bepaalde gronden geconcludeerd dat het geen epilepsie is.

 

Zijn er bepaalde dingen die je kan doen als je snel flauw valt?

Antwoord: Er zijn wel wat trucjes om toe te passen. Als je weet dat je bij bloedprikken onderuit gaat is het beter dat het bloed wordt afgenomen terwijl je onderuit zit of ligt. Vermijd lang staan of klauw vaak met de tenen in de schoenen. Ook helpt het om bij lang staan om geregeld even op de tenen te gaan staan, waardoor het bloed uit de kuiten wordt geperst. Medicijnen hebben meestal bij kinderen geen plaats in de behandeling. 



Meer weten

Het verlengde QT syndroom is een afwijking die op het hartfilmpje E.C.G. is te zien. Voor de diagnose zijn er meerdere kenmerken nodig en is niet alleen het E.C.G. bewijzend. Het kan vaker in een familie voorkomen.

 

 

 

© Mijn Kinderarts 2010