Braken kan bij kinderen heel uiteenlopende oorzaken hebben. Bij jonge kinderen, zoals zuigelingen, wordt bij braken meer over spugen gesproken. Zie daarvoor het stuk over spugen bij baby's.
Misselijkheid en braken gaan vaak samen. De oorzaken voor braken zijn zoals gezegd erg uiteenlopend en de ernst van de ziekten, die braken veroorzaken zijn dat evenzo.
Zoals altijd bij zieke kinderen is het van het grootste belang welke indruk het kind maakt. Wij hebben die extra informatie nodig omdat kinderen, vooral als ze jong zijn slecht onder woorden kunnen brengen wat ze voelen en hoe zij zich voelen. Zeker bij een klacht als braken is het daarom nodig altijd goed te kijken hoe een kind zich gedraagt. Of het stilletjes ligt, erge krampen heeft, koorts heeft en in het geval van braken hoe vaak dat voorkomt.
Bij de oorzaken hieronder staan een aantal mogelijkheden, die echter niet volledig zijn. Het zijn wel de meest voorkomende.
- Maag-darminfecties. Waarschijnlijk toch de meest voorkomende oorzaken bij kinderen om te braken. Beginnen vaak met een gevoel van misselijkheid en later gaan ze braken. Later eventueel gevolgd door buikpijn en diarree. Bij door virussen veroorzaakte infecties is er matige koorts. Als er sprake is van paratyfus is de koorts hoger, de buikpijn heviger met kolieken en krampende pijn. Virusinfecties zoals veroorzaakt door het Rotavirus zijn erg besmettelijk, zodat er ook meerdere huisgenoten bij betrokken kunnen zijn.
- Blindedarmontsteking of appendicitis. Gaat gepaard met koorts, buikpijn en braken. Braken is er eigenlijk altijd bij. Heeft een kind deze drie kenmerken dan moet er altijd aan een appendicitis worden gedacht.
- Infecties met koorts elders in het lichaam geven vooral bij jonge kinderen aanleiding tot maag-darmverschijnselen, zoals misselijkheid en braken. Te denken valt dan aan een middenoorontsteking, een griepje, virusinfecties van de luchtwegen et cetera.
- Braken kan ook een uiting zijn van voedselallergie er zullen dan echer bijna altijd ook huidverschijnselen optreden, zoals galbulten of een andere jeukende huiduitslag.
- Kinderen die een zieke indruk maken, koorts hebben en braken hebben mogelijk een ernstige infectie zoals hersenvliesontsteking. Geef daarom aan de arts die uw kind ziet altijd goed aan waarom u het idee heeft dat er iets met uw kind is.
- Darminstulping of invaginatie. Hierbij ontstaat er plotseling een periodiek optredende buikpijn. Tussen de aanvallen door is het kind rustig, misschien alleen wat bleker dan anders. De aanvallen volgen elkaar in een redelijk tempo op van eens per uur tot een half uur. Hierbij wordt ook gebraakt. Let wel op dat de pijn en daarbij de onrust die het kind heeft bovenaan staat om dit beeld te herkennen.
- Braken na een val op het hoofd als uiting van een hersenschudding oftewel commotio. Als een kind na een ongeval bewusteloos is geweest, braakt het vaak tijdens het bijkomen. Na enige uren kan het kind nog steeds misselijk zijn. Houdt het braken aan dan is het beter dit met een arts te bespreken.
- Ernstige ontregeling van de bloedsuiker waarde bij een kind met diabetes, heeft vaak braken tot gevolg.
- Hoofdpijn aanvallen die gepaard gaan met misselijkheid en braken zijn vaak een uiting van migraine.
- Wakker worden met hoofdpijn en daarbij braken kan duiden op een verhoogde druk in de hersenen, zoals dit voorkomt bij een tumor.
- Medicijnen kunnen misselijkheid en braken veroorzaken. Bekend is dit van cytostatica.
- Sommige kinderen zijn erg gevoelig voor wagenziekte. Als ze lang in de auto rijden worden ze misselijk en moeten ze ook wel daarbij overgeven.
- Overmatige sport of spelen in de zon met oververhitting geeft kans op een zonnesteek. Hierbij treedt misselijkheid en braken op.
- Erge gespannenheid, door dingen thuis of op school kan voor slechte eetlust met misselijkheid of braken zorgen.
- Bij kinderen, meestal tieners met een eetstoornis, zoals boelimia wordt na een vreetbui gebraakt.
Als uw kind braakt is het van belang om te weten of er ook koorts bij aanwezig is. Hiermee kunnen een aantal mogelijkheden al direct minder waarschijnlijk worden.
Als een kind veel braakt kan het veel vocht verliezen. Om de vochttoestand in de gaten te kunnen houden kan er worden gekeken naar hoeveel er wordt geplast. Als er niet binnen twaalf uur is geplast heeft het kind waarschijnlijk een vochttekort opgelopen en is het nodig meer vocht te geven.
De behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Wanneer er een maag-darminfectie wordt vermoed kunt u in de begin fase ORS geven. Een zout/suiker oplossing die dezelfde concentratie heeft als bloed en daardoor goed wordt verdragen.
Geef aan een kind dat misselijk is maar beter even niets te drinken. Vooral koolzuurhoudende dranken, erg gezoete drank of melkdrankjes vallen vaak niet goed.
Ook is het beter om wat vaker kleine hoeveelheden te geven dan in één keer heel veel. Uw kind kan wel zelf bepalen of het weer aan iets toe is
Zijn er geen medicijnen om braken te stoppen?
Antwoord: Er zijn medicijnen die bij braken kunnen worden gegeven. Het is echter afhankelijk van de oorzaak of dit zinvol en effectief is. Bij cyostatica gebruik krijgen kinderen heel vaak medicijnen om het braken tegen te gaan. Bij een maagdarminfectie zijn ze van geen betekenis.
Braken wordt onderscheiden van spugen bij zuigelingen vanwege de over het algemeen andere oorzaken. Bij een nog jonge baby is het teruggeven van mondjes voeding heel gewoon. Dat noemen we ook geen braken. Natuurlijk kan een baby ook een maagdarminfectie krijgen en dan braken, maar over het algemeen zijn de redenen dat een baby spuugt andere dan het braken bij een ouder kind.
© Mijn Kinderarts 2010