Er zijn veel verschillende ziekten die alle als gemeenschappelijk kenmerk hebben dat er een gewricht bij is betrokken. Hieronder is een overzicht gegeven van de mogelijke oorzaken die op met name de kinderleeftijd de reden kunnen zijn dat een gewricht is aangedaan.
Voor artsen kan het helpen als er behalve het pijnlijke gewricht zelf nog andere kenmerken zijn, die het daardoor makkelijker maken om een diagnose te kunnen stellen. Zo is het van belang of het gewricht plotseling pijnlijk is geworden, danwel dat het in de loop van weken is ontstaan. Mogelijk is er een sportblessure geweest, met een verstuiking. Verder zal koorts natuurlijk altijd in de richting van een ontsteking in het gewricht wijzen.
Tenslotte is het belangrijk om welk gewricht het gaat, omdat hierdoor een aantal mogelijkheden meer of juist minder waarschijnlijk wordt.
- Een pijnlijk gewricht in combinatie met koorts duidt op een door bacteriën veroorzaakte gewrichtsontsteking. Hierbij is het gewricht zéér pijnlijk. Kinderen die dit hebben zijn vooral erg ziek. Omdat er kans bestaat dat het gewrichtskraakbeen wordt aangetast, moet er zo snel mogelijk tot een diagnose worden gekomen, zodat er snel met de behandeling kan worden begonnen.
- Een botontsteking ligt bij kinderen altijd dicht bij een gewricht. Dit maakt dat de pijn rond het gewricht wordt aangegeven. Verwarring kan mogelijk zijn bij jonge kinderen, of als het gewricht vrijwel geen vocht bevat.
- Een pijnlijk gezwollen knie wordt gezien bij de ziekte van Lyme. Het betreft eigenlijk altijd maar één gewricht.
- Een virusinfectie elders in het lichaam, waarbij als reactie ook een gewricht wordt aangedaan, wordt een reactieve artritis genoemd. Dit komt vaak voor. Eigenlijk is een voorbijgaande ontstekingsreactie in het gewrichtskapsel van de heup, coxitis fugax, ook daar bij te rekenen.
- Reumatische ziekten op de kinderleeftijd kunnen verschillende soorten gewrichten aandoen, afhankelijk van het type reuma dat het kind heeft.
- Bij de ziekte van Henoch-Schönlein zijn vaak ook de grote gewrichten betrokken.
- Verstuiking of verzwikking. Komt doordat de banden rondom meestal het enkelgewricht, zijn uitgerekt door een misstap, of lopen op ongelijke grond. Er treedt pijn en zwelling op vrijwel direct aansluitend aan het letsel.
- Overmatige bewegelijkheid in een gewricht bij patiënten met losse gewrichtsbanden. Men spreekt van hyperlaxité. Dit komt ook bij veel kinderen voor. Zij krijgen pijn in bijvoorbeeld het enkelgewricht wanneer zij lang door mul zand, zoals op het strand lopen. Dit moet niet worden verward met het syndroom van Marfan, waarbij er ook heel smalle handen en vingers zijn.
Het aantal mogelijke oorzaken voor een pijnlijk gewricht is erg groot. Er wordt op grond van het verhaal van de ouders of het kind met de verschijnselen die er zijn een selectie gemaakt welk verder laboratorium- en röntgenonderzoek er zal worden gedaan.
Hoewel er soms hoge verwachtingen zijn over de resultaten van laboratorium testen laat het ons vaak in de steek. Resultaten zijn niet altijd erg veel zeggend en het komt dan aan op de specifieke kenmerken van de patiënt welke conclusie er moet worden getrokken.
De behandeling van een pijnlijk gewricht is geheel afhankelijk van de oorzaak. Wanneer er voor pijnstilling wordt gekozen, hebben medicijnen uit de hoek van de zogenoemde NSAID's groep1 vaak wat meer effect dan paracetamol.
1Het staat voor Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs. Hiertoe behoren medicijnen, zoals ibuprofenen en naproxen.
Moet ik als mijn kind pijn aangeeft in zijn been en dat niet wil gebruiken daarmee naar een arts gaan?
Antwoord: Als een kind zijn been niet wil gebruiken is dat op iedere leeftijd een vreemde bevinding. Er moet inderdaad door een arts worden gekeken waarom uw kind niet wil of kan lopen. Bij koorts en niet willen lopen moet er sowieso meteen een arts worden bezocht .
Kinderen kunnen met name als ze jong zijn slecht onder woorden brengen wat ze voelen. Aan hun gedrag en manier van bewegen is het dan te zien of er iets met ze is.
De bij oorzaken aangegeven mogelijkheden voor pijn in een gewricht zijn een keuze uit ook nog andere mogelijkheden. Bij aanhoudende ook eventueel vage pijnklachten is het toch verstandig uw huisarts hiervoor te bezoeken.
© Mijn Kinderarts 2010