Rugklachten bij kinderen worden in tegenstelling tot de situatie bij volwassenen, vaak veroorzaakt door op foto's herkenbare afwijkingen. Bij ieder kind met rugpijn dient daarom goed onderzoek plaats te vinden om op te sporen wat de oorzaak van de pijn is. Naar mijn idee zou daarom elk kind, inclusief tieners, die over zijn of haar rug klaagt in ieder geval door de huisarts moeten worden onderzocht.
Er zijn een aantal afwijkingen bij volwassenen die acute rugpijn geven, zoals een hernia of acute spierpijn die als het ware in de rug schiet. Dit soort rugpijn komt bij kinderen eigenlijk niet voor. Welliswaar kan hoewel erg zeldzaam er een hernia bij een kind voorkomen, maar de kenmerkende verschijnselen, zoals die bij volwassenen voorkomen ontbreken dan juist bij een kind.
Wanneer rugpijn bij een kind vergezeld wordt door een zijwaardse kromming van de wervelkolom (scoliose) is het vrijwel zeker dat er een afwijking aan de wervels, of dicht bij het wervelkanaal bestaat. Zorgvuldig onderzoek is nodig om de oorzaak boven water te krijgen.
Rugpijn met algemeen ziek zijn, of koorts doet denken aan een ontsteking van de tussen-wervelschijven. Het is wel een zeldzame oorzaak maar wel één om aan te denken bij deze combinatie van klachten.
Een oorzaak om ook nog aan te denken bij een kind dat koorts heeft en over rugpijn klaagt, is een nierbekkenontsteking of pyelonefritis. Hierbij is er pijn achter in de zij of op de rug. Bewegingen zoals het uit bed komen of in bed omrollen zijn dan pijnlijk. Bij het lichamelijk onderzoek zal de huisarts op die plaats zachtjes slaan om te zien of het pijnlijk is.
Kinderen met een nierbekkenontsteking zijn daarvan tamelijk ziek, met behalve de rugpijn, verminderde eetlust, en soms ook braken.
- Spondylolysis. Dit is een afwijking in de wervels die bij ongeveer 5% van de bevolking voorkomt. Er is hierbij een afwijking in de wervelboog, die echter op zich meestal geen klachten geeft. Treedt er een kracht op deze wervel op dan kan er een verschuiving optreden. Dit wordt met een medische term spondylolisthesis genoemd. Dit kan pijnklachten gaan veroorzaken die, omdat het over het algemeen de laatste lendenwervels betreft, laag in de rug zijn gelegen. De afwijking wordt soms gezien bij jonge turnsters of sporters, die de rug sterk naar achteren bewegen.
- Spondylodiscitis. Het gaat hierbij om een door een bacterie veroorzaakte ontsteking van de tussenwervelschijf en het aangrenzende gebied van de wervel. Een dergelijke infectie gaat gepaard met pijn en koorts. Bij het onderzoek is er bij druk of kloppen op de betrokken plek pijn op te wekken. De aandoening wordt het beste zichtbaar op een MRI scan. Hierbij is het ook te zien hoe uitgebreid de aandoening is. De behandeling bestaat uit het geven van antibiotica via een infuus of later in drank of tabletvorm. het eindresultaat is over het algemeen heel goed.
- Spieren. Een veel voorkomende oorzaak vormt een overbelasting van de spieren van de rug. Door een verkeerde houding of overmatig sporten waarbij de rugspieren worden belast kan er pijn ontstaan. Door wat rust te nemen met intensief sporten moet de pijn verdwijnen. Anders moet de huisarts kijken of er iets met de wervels aan de hand is, zoals een spondylolisthesis.
- Tumoren van de rug zijn uiterst zeldzaam. Er moet toch aan worden gedacht bij kinderen als de pijnklachten aanhouden en "gewone"oorzaken onwaarschijnljk zijn. Bij wervels wordt vooral het zogenoemde Ewing sarcoom gezien.
- Ziekte van Scheuermann. Hierbij gaat het om een afwijking aan de borstwervels, die aanleiding geven tot een hoge rug. De klachten die er door ontstaan zijn niet zo opvallend en pijn staat niet op de voorgrond.
- Nierbekkenontsteking. Dit veroorzaakt koorts en ook rugpijn of pijn in de zij.
Allereerst is het belangrijk hoe de klachten zijn ontstaan, waar ze zijn gelegen en hoe het beloop ervan is. Bij het lichamelijk onderzoek wordt er goed naar de rug en de functie van de rug gekeken.
Bij twijfel over afwijkingen is een gewoon röntgenonderzoek als eerste aangewezen. Bij twijfel kan er een MRI of botscan worden gemaakt.
Wordt er aan een nierbekkenontsteking gedacht, dan zal door onderzoek van de urine het snel duidelijk zijn of dit inderdaad de oorzaak is.
De behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Pijnstilling kan in overleg met de behandelend arts worden ingenomen.
Hoe lang kan ik rugpijn bij mijn kind aanzien?
Antwoord: Rugpijn in combinatie met koorts, moet vanwege de kans op een ontsteking van de tussenwervelschijf, (spondylodiscitis) altijd meteen door een arts worden gezien. Rugpijn die weken aanhoudt is vreemd en ook dan is het beter om de huisarts te bezoeken.
Het is belangrijk om te weten dat lang niet alle afwijkingen met een gewone foto van de wervelkolom worden gevonden. Zeker als een kind geregeld over rugpijn klaagt is er de noodzaak om verder onderzoek te doen, ook al is de röntgenfoto in eerste instantie zonder afwijkingen. Het voordeel van een MRI en CT onderzoek is dat hierop niet alleen de botten, maar ook zachte delen zoals spieren en zenuwen, die je niet op een gewone fotot ziet, zichtbaar worden.