Astma heeft als kenmerk, het periodiek optreden van perioden met hoesten, piepen bij de uitademing en volzitten. Er is meestal een allergische aanleg bij aanwezig, die zich uit in voedsel-allergie, eczeem en hooikoorts. Deze allergische aanleg komt ook veelal in de familie voor, maar dit is niet noodzakelijk.
Jonge kinderen:
Bij jonge kinderen kunnen de klachten zonder allergische basis voorkomen. Bij hen spelen er dan meer luchtweginfecties een rol. Wanneer deze niet allergische kinderen ouder worden verbeteren de klachten. Uiteindelijk verdwijnen ze geheel. Het is dan achteraf kijkend geen astma geweest.
Astma aanval:
Een astma aanval begint vaak na contact met een bepaalde prikkel. Dat kan een luchtweginfectie zijn, contact met een allergeen, (zie oorzaak) of een andere prikkel, zoals inspanning, mist, vocht, koude lucht, bouwstof, luchtverontreiniging in huis door sigarettenrook enz.
Een aanval begint meestal met een toenemende hoest, gevolgd door piepen bij de uitademing. Afhankelijk van hoe ernstig de aanval verloopt treden kortademigheid op, met een snelle ademhaling. Spreken in hele zinnen wordt moeilijker. Er moet harder worden gewerkt om adem te halen, wat goed te zien is aan de borstkas.
Buiten een aanval hebben kinderen vaak weinig klachten en leiden ze een normaal leven.
Alarmerende tekenen:
Levensbedrijgende alarmerende tekenen zijn: vermindering van het bewustzijn, tekenen van uitputting zodat de kracht van het piepen lijkt af te nemen, blauwe verkleuring van de mond. Het is zaak in deze situaties zo snel mogelijk medische hulp te krijgen. Er mag geen vertraging optreden omdat als een astma aanval zo hevig is de toestand van het kind ernstig is bedreigd.
De meeste kinderen met astma hebben een allergische aanleg, maar dat hoeft niet. De onderliggende oorzaak is de wijze waarop in het bronchusslijmvlies op prikkels wordt gereageerd. Er is een ontstekingsproces gaande waarbij een prikkel tot slijmvlieszwelling leidt en waarbij zich de spiertjes in de wand van de brochus samentrekken.
Er wordt slijm aangemaakt dat in de vernauwde bronchieën blijft zitten.
Prikkels zijn onder andere allergenen. Een allergeen is een deeltje waarop allergisch wordt gereageerd. De bekendste zijn: huisstofmijt, hond, kat, stuifmeel van bomen en planten.
Via bloedonderzoek kan worden onderzocht waarvoor uw kind allergisch is.
Bij kinderen vanaf ruim zes jaar kan longfunctie onderzoek worden gedaan. Onder deze leeftijd blijken ze vaak moeite te hebben met het uitvoeren van de testen.
Uiteraard denkt iedereen bij behandeling het eerst aan medicijnen.
Even belangrijk is echter dat uw kind thuis zoveel mogelijk schone lucht om zich heen heeft. De aanpak hiervan wordt wel saneren genoemd en heeft tot doel om in huis zo min mogelijk prikkelende stoffen te hebben. In overleg met de longverpleegkundige kan er worden gekeken welke maatregelen in huis het aantal prikkels kan doen verminderen. U kunt al eens kijken wat de belangrijkste punten zijn om aan te gaan pakken.
Een huis met schone lucht is voor kinderen met astma essentieel.
- Rook nooit in huis en laat ook anderen niet in huis roken. Het bekende roken onder de afzuigkap, blijft toch roken in huis.
- Zorg voor voldoende frisse lucht in huis, door geregeld te luchten en te ventileren. Hierdoor wordt ook de luchtvochtigheid in de woning minder.
De behandeling is uiteraard gericht op het geheel klachten vrij maken van uw kind. Toch zullen bij behoudens zeer licht astma, nog wel perioden met piepen optreden.
Er wordt onderscheid gemaakt in onderhoudsbehandeling en interventie behandeling bij een aanval. Er zijn in de loop van de tijd behandelstrategieën ontwikkeld, welke gebaseerd zijn op internationale richtlijnen.
Zo zal vermoedelijk uw huisarts de richtlijn over astma behandeling bij kinderen van het Nederlands Huisarts Genootschap volgen.
Onderhoudsbehandeling:
Bestaat meestal uit een inhalatie corticosteroïd, zoals beclometason, fluticason, ciclesonide of budesonide.Voor sommige situaties wordt dit aangevuld met een medicijn dat de bronchus langdurig verwijdt, zoals salmeterol en formoterol. Deze medicijnen worden meestal tweemaal per dag gegeven.
Interventiebehandeling bij een aanval:
Hierbij wordt meerdere keren per dag een medicijn gegeven dat de bronchus verruimt. Medicijnen die dit effect hebben zijn: salbutamol en terbutaline. Indien de aanval doorzet en niet met frequent gegeven bronchusverruimende medicijnen is op te lossen, wordt prednisolon in een zogenoemde stootkuur van vijf dagen erbij gegeven.
Tot en met ongeveer zeven jaar worden astma medicijnen voor inhalatie via een zogenoemde vorzetkamer toegediend.
Oudere kinderen kunnen poederinhalatie gebruiken.
De inhalatie techniek is heel belangrijk. Goede instructie hierover is essentieel voor de behandeling van astma.
Wanneer groei je er over heen?
Antwoord: Astma heeft veel gezichten. Er zijn kinderen die het als kleuter voor het eerst laten zien en bij wie als ze rond de negen jaar zijn vrijwel geen aanvallen meer hebben. Anderen ontwikkelen ernstig astma, met veel aanvallen, waarbij het effect van de gebruikelijke medicijnen ontoereikend is.
Kortom veel verschillende presentaties en daarom is het antwoord op deze vraag ook niet in algemene zin te geven.
Informatie over veel wat met astma te maken heeft is te vinden op de site van het Nederlands astmafonds. Speciaal voor kinderen is er daar ook de link naar Astmakids.
Via deze link kan men de richtlijn van de Sectie Kinderlongziekten van de NVK over astma bij kinderen inzien.