Als het hoesten bij uw kind langer duurt dan drie maanden, spreken we volgens de definitie van een chronische hoest. Het is duidelijk dat dit niet exact meetbaar is. We vinden ook dat van chronische hoest sprake is als er in een periode van bijvoorbeeld een jaar voortdurend perioden zijn met hoesten.
Uit wat ouders over de hoest vertellen en wat er vervolgens bij het lichamelijk onderzoek bij het kind wordt gevonden kan vaak al wel worden opgemaakt waarom het gaat.
Soorten hoest.
Er zijn verschillende soorten hoest. Zie ook bij oorzaak.
Zo kan er zoals bij astma hoest zijn die vergezeld wordt door perioden met piepen. Het gaat dan vaak gepaard met andere allergische klachten.
Kinkhoest heeft een duidelijk begin, bij een kind dat tevoren nauwelijks heeft gehoest. Later komen er hevige hoestbuien, vooral in de avond. Hierbij komen een soort stik-hoesbuien voor, met aan het eind het opgeven van taai slijm of braken.
Sommige kinderen hebben een gewoontehoest ontwikkeld. Het is steeds hetzelfde kuchje dat maar niet over lijkt te gaan.
Baby's met een gastro-oesofageale reflux, hebben ook vaak een kuchje dat in relatie staat tot de terugloop van maaginhoud. De hoest is een bijverschijnsel. Andere kenmerken ervan staan meer op de voorgrond.
Infecties
Waarschijnlijk hoesten de meeste kinderen in aansluiting aan een virale luchtweginfectie. Zeg maar een gewone verkoudheid. Chronische hoest komt voor wanneer deze infectie niet goed wordt overwonnen of er iedere keer weer een infectie bovenop komt. Het beeld van chronische bronchitis, dat wel bij ouderen voorkomt is bij kinderen eigenlijk nooit aanwezig.
Astma.
Wanneer het hoesten vergezeld gaat van piepen, is de kans groot dat er astma bestaat. Zoals ook daar genoemd, is piepen bij vooral jonge kinderen echter niet altijd een teken van astma. Bij hen veroorzaken de nauwe bronchieën wel een piepende ademhaling.
Sigarettenrook
Heel veel kinderen roken ongewild mee met hun ouders. Vooral jonge kinderen zijn gevoelig voor sigarettenrook. Zij hebben er recidiverende verkoudheden door en hebben vaak een chronische hoest.
En roken bij de afzuigkap helpt echt niet om de lucht in huis fris te houden.
Kinkhoest
Is hoewel ertegen wordt gevaccineerd nog niet helemaal weg. Enige jaren terug zijn er in Nederland nog honderden gevallen van kinkhoest geweest bij kinderen. In het afgelopen jaar bedroeg het aantal geregistreerde gevallen bij zowel kinderen als ouderen een kleine drieduizend.
Na een bovenste luchtweginfectie, met wat snotterigheid, begint het hoesten. De aanvallen zijn heel heftig. Ze komen voor bij inspanning, lachen en vooral 's avonds in bed.
Het zijn lange hoestbuien, waarbij aan het eind draderig taai slijm wordt opgehoest. Vaak moeten kinderen aan het eind van zo'n heftige hoestbui kokhalzen of braken. Ouders zetten dit wetende al uit voorzorg een emmer naast het bed. De hoest bij kinkhoest en aanverwante bacteriën is heel typisch en niet snel met andere soorten hoest te verwarren. Het hoesten duurt maanden, maar gaat uiteindelijk over.
Cystic fibrosis
Cystic fibrosis (CF) of taaislijmziekte gaat ook gepaard met hoesten, dat al vanaf zuigelingenleeftijd bestaat. Er is een volle hoest met productie van slijm. Kinderen met CF hebben veel luchtweginfecties en groeien slecht. Er is een abnormale uitscheiding van vet. Hierdoor is er een bolle buik, met stinkende volumineuze ontlasting.
Gastro-oesofageale relux
Terugloop van maagsap of voeding uit de maag kan hoger aanleiding geven tot hoesten. Baby's met reflux hebben wel af en toe een kuchje, maar de hoest is toch meestal niet zo op de voorgrond.
De onderzoeken die worden gedaan zijn ervan afhankelijk welke oorzaak uw arts als de meest waarschijnlijke beschouwt. In lang niet alle gevallen zal het direct duidelijk worden wat de oorzaak is. Ook niet nadat er veel is nagekeken. We gaan er in dat geval vanuit dat de oorzaak een verhoogde prikkelbaarheid is van de luchtwegen, die door infecties of roken werd veroorzaakt
De behandeling van hoest is gericht op de oorzaak. Omdat er diverse oorzaken zijn kan de behandeling niet in een simpele aanpak worden samengevat. Sowieso moet er indien ouders roken hiermee binnenshuis worden gestopt.
Soms is een chronische hoest ontstaan door een bepaalde irritatie van de slijmvliezen. In een dergelijk geval helpt het wel om de hoestprikkel met een bepaalde hoestdrank (noscapine) te onderdrukken. Dit wordt slechts tijdelijk gegeven om daarna het effect te beoordelen.
Wordt verondersteld dat er sprake is van een astma variant dan kan een proefbehandeling met een inhalatiesteroïd helpen. Ook dan moet er na enige tijd weer mee worden gestopt om te zien of de hoest weer terugkeert.
Wanneer er sprake lijkt van een chronische bronchitis, kan een antibioticum kuur worden voorgeschreven. Dit terwijl het kind ogenschijnlijk niet ziek is en geen koorts heeft.
Ook honing wordt genoemd als een middel dat bij hoest verbetering geeft. Wetenschappelijk gezien is het erg de vraag of honing effectief is. De hiernaar gedane onderzoeken spreken elkaar tegen. Bedenk wel dat honing niet aan kinderen onder het jaar mag worden gegeven.
Hoest die een relatie heeft met terugloop van maagzuur in de slokdarm (gastro-oesophageale reflux) blijkt niet over te gaan als er medicijnen worden gegeven die de maagzuurproductie remmen. (Cochrane Database Syst. Rev. 2011 jan. 19; CD 004823)
Er zijn heel veel hoestdranken te koop, waarom worden die niet door kinderartsen geadviseerd?
Antwoord: De werkzaamheid van de meeste hoestdranken is nooit goed aangetoond. Omdat veel hoest spontaan over gaat wordt gedacht dat het door de hoestdrank komt, maar het kan ook wel zijn dat het vanzelf ook was overgegaan.
Helpt het insmeren van de borst met sterk werkende eucalyptusolie?
Antwoord: Ook hiervan is het erg de vraag of het wel iets doet, net als bij de eerder genoemde hoestdranken. Voor met name jonge kinderen kan het ook een prikkelend effect hebben.
Hoesten moet beschouwd worden als een beschermingsmechanisme van het lichaam om slijm en ziekte kiemen uit de luchtwegen te blazen. Een hoest salvo, begint met het inademen van een zekere hoeveelheid lucht. Dan wordt er door de ademhalingsspieren druk opgebouwd, die plotseling kan ontsnappen. Door de daarmee ontstane luchtstoot, vliegen slijmdeeltjes en ziektekiemen naar buiten toe.
De kracht waarmee dit gebeurt is erg groot. Als een kind dat verkouden of ziek is hoest, vliegen de virusdeeltjes of bactriën wel een paar meter in het rond. Dat is ook de reden dat op peuterspeelplaatsen kinderen elkaar zo gemakkelijk aansteken.
© Mijn Kinderarts 2010