Eosinofiele oesofagitis is een chronische aandoening van de slokdarm. Het werd nog niet zo lang geleden (1987) voor het eerst beschreven. Mede daardoor is het een tot nog toe tamelijk onbekende ziekte, die echter waarschijnlijk veel vaker voorkomt dan meestal wordt gedacht. In ieder geval is het belangrijk om bij een kind met onderstaande klachten er aan te denken.
Kinderen met een eosinofiele oesofagitis hebben veel klachten die ook voorkomen bij gastro-oesofageale reflux, oftewel terugloop van maaginhoud tot in de slokdarm.
De klachten bestaan uit, buikpijn, braken, pijn achter het borstbeen en moeite met slikken. Er kan door de verminderde inname van voeding een groeivertraging optreden. Vaak zijn de klachten niet geregeld aanwezig, maar steken ze af en toe de kop op. De aanleiding waardoor er klachten bij het kind voorkomen is daardoor lastig aan te geven.
In tegenstelling tot de klachten bij gastro-oesofageale reflux, reageren die bij een eosinofiiele oesofagitis niet op zuurremmende medicijnen. De zuurgraad van de slokdarm is in tegenstelling tot die bij reflux ook steeds normaal.
Door het chronische karakter dat de ziekte kenmerkt, kan er bij ouders en kind de gedachte ontstaan dat het dan maar iets is om mee te leren leven.
Momenteel wordt verondersteld dat het gaat om een allergische reactie van het slijmvlies van de slokdarm op bepaalde allergenen uit de voeding. Deze allergie is echter niet zeker via het aantonen van antistoffen tegen voedingsmiddelen te herkennen. Daarvoor is een eliminatie provocatieonderzoek met voedingsmiddelen nodig. Zie bij onderzoeken.
Er wordt aan een eosinofiele oesofagitis gedacht als een kind klachten heeft die passen bij een gastro-oesofageale reflux, maar waarbij de klachten door medicijnen die de maagzuuraanmaak remmen, niet verbeteren.
Alleen door een scopie, een onderzoek waarbij men met een slang de slokdarm onder narcose bekijkt, is het voor een gespecialiseerde kinderarts mogelijk de diagnose te stellen.
Bij het microscopisch onderzoek blijken er dan veel eosinofiele witte bloedcellen in de wand van de slokdarm te kunnen worden gevonden.
Hoewel voor het ontstaan van een eosinofiele oesofagitis bij kinderen gedacht wordt aan een allergische oorzaak, heeft het geen zin om bijvoorbeeld door een huidpriktest of door het aantonene van antistoffen tegen bepaalde voedingsmiddelen in bloed na te gaan welk voedingsmiddel er de oorzaak van is. Hiervoor is het nodig een eleiminatie provocatie dieet toe te passen. Hieronder wordt verstaan dat eerst alle verdachte voedingsmiddelen worden weggenomen uit het dieet en er alleen nog een basisvoeding wordt gegeven waarin de voedingsallergenen niet meer voorkomen. Door wanneer er geen klachten meer zijn af en toe weer een nieuw voedingsmiddel te geven, kan men zien als er weer klachten komen wat dit dan heeft veroorzaakt.
De behandeling bestaat uit het geven van corticosteroïden en eventuele andere medicijnen. Indien hiermee onvoldoende resultaat wordt bereikt kan een zogenoemde elementaire voeding worden voorgeschreven, waarbij de eiwitten zijn opgesplitst in losse aminozuren.
Op welke leeftijd komt eosinofiele oesofagitis voor?
Antwoord: Reeds vanaf de peutertijd of misschien zelfs wel jonger kunnen er al klachten zijn van veel huilen en spugen. Deze klachten kunnen gemakkelijk worden aangezien voor reflux. Het niet reageren op zuurremmende medicijnen moet dan de gedachte aan eosinofiele oesofagitis doen ontstaan. Ook bij volwassenen kan de diagnose echter worden gesteld.
Is eosinofiele oesofagitis erfelijk?
Antwoord: Hierover is nog niet zoveel bekend, hoewel er wel een gen is gevonden dat een relatie met de ziekte heeft. Dit zou ervoor kunnen pleiten dat erfelijkheid aanwezig is.
Welk dieet moet een kind met een eosinofiele oesofagitis hebben?
Antwoord: Het dieet wordt voorgeschreven door de diëtist samen met de kinderarts. In ieder geval zal men voor een zogenoemd elementair dieet kiezen, waarbij de eiwitten zijn gesplitst tot losse aminozuren.
Eosinofiele oesofagitis is een ziekte van de slokdarm, terwijl er bij gastro-oesofageale reflux de afwijkingen inde slokdarm in tweede instantie ontstaan door de inwerking van het maagzuur op het slijmvlies van de slokdarm.
Daardoor ook is het beeld dat er bij een scopie van de slokdarm wordt gezien iets anders dan wanneer er sprake is van reflux.
Pediatric Clinics North America 2011 apr. 58(2): 389-405,x