Een koortslip is een virusinfectie. De lippen en de omgevende huid en de mondhoeken zijn er vaak bij betrokken. Er ontstaan kleine blaasjes, die gevuld zijn met een troebele vloeistof. De blaasjes gaan snel stuk en daarbij komt het tot vorming van een korstje. Op de plaats van de blaasjes kan er een branderig, pijnlijk gevoel zijn.
De korstjes genezen zonder litteken achter te laten. Van begin tot eind duurt het ongeveer twee weken.
Het virus wordt overgebracht door contact met de aangedane huid, of omdat degene met de koortslip eraan heeft gezten en het zo via handcontact weer op anderen overbrengt.
De belangrijkste relatie tussen een koortslip en kindergeneeskunde ligt echter in het grote risico dat pasgeborenen lopen als ze in contact komen met het herpesvirus en daarop een ernstige infectie ontwikkelen. Zij kunnen als ze van hun moeder tenminste geen antistoffen hebben gekregen het virus krijgen omdat iemand met een koortslip hen zoent of in ieder geval heel dicht in de buurt is.
Een koortslip wordt veroorzaakt door het Herpes simplex virus type 1. Dit virus is in principe in staat overal op de huid en slijmvliezen te komen. Een bekende oorzaak is ook het ontstaan van zweertjes in de mond.
Een koortslip is door de klachten die het geeft en hoe het eruit ziet zo herkenbaar, dat er geen speciale onderzoeken nodig zijn. Ook is de verwekker bekend, (Herpes simplex virus type 1) dat het proberen aan te tonen van dit virus weinig zinvol is. Evenmin heeft het aantreffen van het virus invloed op de behandeling.
Het gebruik van antivirale zalf (aciclovir) werd vroeger wel in de eerste fase van het uitbreken geadviseerd, maar recent onderzoek heeft aangetoond dat de winst gering is. Misschien is het mogelijk in een zeer vroeg stadium de infectie ermee te bestrijden.
Wanneer komen koortslippen vooral voor?
Antwoord: Vaak treedt een koortslip op bij, zoals het woord al zegt koorts. Infecties maken op de een of andere wijze de weg vrij voor het virus om uit zijn schuilplaats tevoorschijn te komen. In het algemeen kunnen alle infecties dit doen. Ook een verminderde weerstand, of oververmoeidheid zijn oorzaken, net als overigens fel zonlicht.
In welke situatie is een koortslip gevaarlijk voor de baby?
Antwoord: Wanneer moeders recidiverend een koortslip krijgen, hebben zij antistoffen gemaakt in hun bloed gericht tegen het virus. Hun baby krijgt die antistoffen ook en is daarmee beschermd. Hebben zij nog nooit een infectie gehad, dan hebben zij nog geen antistoffen aangemaakt. Hun baby, krijgt dan ook geen antistoffen tijdens de zwangerschap en heeft hierdoor na de geboorte een verhoogd risico om een gevaarlijke herpesinfectie te krijgen.
Wat is the kiss of death?
Antwoord: Hiermee wordt bedoeld dat moeders met een koortslip, die een eerste infectie hebben, als zij hun baby kussen daarmee een levensgevaarlijke herpesinfectie kunnen bezorgen. Overigens kunnen het ook vaders zijn met een koortslip, die dit veroorzaken als de moeder nog nooit een koortslip heeft gehad.
In de bevolking komt een koortslip erg veel voor. Er worden cijfers genoemd dat wel 20% van de bevolking af en toe een koortslip heeft. Het zijn dan weer opflakkerende infecties van een eerdere herpes infectie. Infecties van de pasgeborene zijn daarentegen heel zeldzaam. Het gaat hierbij om 2,7 per 100.000 levend geborenen. Het totale aantal pasgeborenen met een dergelijke infectie in heel Nederland komt dan neer op 5 kinderen.
Het advies voor personen (ouders, familie, kraamverzorgster) met een koortslip, die rond de geboorte intensief met een baby omgaan luidt:
- Voorkom direct contact tussen de plek van de huidinfectie en de baby, zoals bij kussen het geval is
- Was voor de verzorging met de baby steeds goed de handen
- Gebruik een mondmasker totdat de plekken geheel zijn ingedroogd
- Kom niet met de vingers aan de koortslip
- Borstvoeding is toegestaan, mits er geen ontstoken plek op de tepel zit
© Mijn Kinderarts 2010