Het hemolytisch uremisch syndroom (HUS) is de meest voorkomende oorzaak van het acuut geheel of gedeeltelijk uitvallen van de nierfunctie (nierinsufficiëntie) bij kinderen.
Voorafgaande aan de ziekte hebben kinderen verschijnselen van een maagdarminfectie, met buikkramp, braken en waarbij er vaak bloederige diarree is opgetreden.
Het is ouders soms opgevallen dat de kinderen bleek of iets geel zijn gaan zien.
Op de huid kunnen kleine puntvormige bloedinkjes, petechiën of blauwe plekken te zien zijn. Echt ernstige bloedingen komen vrijwel niet voor.
Bij een deel van de kinderen is ook het centraal zenuwstelsel bij de ziekte betrokken. Dit uit zich in verandering van het bewustzijn, tot soms een comateuze toestand aan toe of het optreden van stuipen oftewel convulsies.
Door de verminderde nierfunctie kan er naast het voorkomen van uitdrogingsverschijnselen toch ook oedeem worden gezien en kan er sprake zijn van verhoogde bloeddruk. Bij verslechtering of uitval van de nierfunctie vermindert de urineproductie of blijft deze zelfs geheel uit. In combinatie met het beeld van de maagdarminfectie is het herkennen van een verminderde urineproductie soms moeilijk.
Recidiverende gevallen van HUS na een infectie met de E. coli bacterie komen zeer zelden voor. Ongeveer 85% van de kinderen die een HUS hebben doorgemaakt genezen hiervan zonder restgevolgen. De overigen hebben ook na langere tijd nog tekenen van nierschade die zich uit in eiwitverlies door de nieren of tekenen van hoge bloeddruk.
Bij ruim 90% van de kinderen wordt HUS veroorzaakt door voedselvergiftiging met bepaalde darmbacteriën. Het gaat hierbij om een bepaald type van de Escherichia coli bacterie. (Shiga-like toxinproducerende Escherichia coli, STEC)
Besmetting door de bacterie vindt plaats door het eten van rouw, of te weinig verhit gemalen rundvlees, ongepasteuriseerde melk, met ontlastingdeeltjes besmet drinkwater of groente.
Bij ongeveer 8% van de kinderen die een dergelijke infectie doormaken krijgen zij als complicatie een HUS.
Bij verdenking op een kind met het hemolytisch uremisch syndroom, wordt gekeken naar de algehele toestand van de patiënt. Er wordt gekeken naar lichamelijke kenmerken zoals boven beschreven onder: ziektebeeld.
Er vindt bloedonderzoek plaats, waarbij er wordt gekeken hoe hoog het bloedgehalte (Hb) is en hoe hoog het aantal bloedplaatjes (trombocyten) is. tevens kan bij het bloedonderzoek worden gekeken naar de nierfunctie, aanwezige zouten, zoals natrium, kalium, chloor, fosfaat en ureum.
Met de hoeveelheid urine die wordt geproduceerd, wordt er ook onderzoek gedaan naar de aanwezigheid van eiwit in de urine.
In de ontlasting wordt er onderzoek verricht naar specifieke darmbacteriën, die HUS tot gevolg kunnen hebben.
Indien zich bij een kind een HUS ontwikkelt, waarbij er een gestoorde nierfunctie is, die dialyse nodig maakt is tijdige overplaatsing naar een centrum waar deze faciliteit aanwezig noodzakelijk.
Bij een kind met HUS wordt geregeld de nierfunctie, het bloedgehalte en de bloeddruk gecontroleerd en zonodig behandeld. Ook op tekenen van overvulling of verstoring van zouten in het bloed wordt zeer regelmatig gelet en direct als ze afwijkend zijn behandeld.
De verdere behandeling is afhankelijk van de ernst van de situatie. Wanneer er een duidelijke bloedarmoede aanwezig is met een gehalte van het hemoglobine lager dan 5 mMol/l zal het kind waarschijnlijk een bloedtransfusie krijgen. Bloedplaatjes worden, ook al bestaat hieraan een tekort, niet gegeven, tenzij er ernstige bloedingen komen.
Hoe kan ik voedselvergiftiging door een dergelijke bacterie voorkomen?
Antwoord: Geef kinderen geen rouw vlees, maar verhit het altijd langdurig. Let bij een barbecue erop dat geen rouw vlees in contact komt groente of fruit. Was steeds als u vlees klaarmaakt voor kinderen goed de handen en spoel ze onder stromend water af.
Wordt HUS altijd door darmbacteriën veroorzaakt?
Antwoord: Nee ook op een besmetting door de pneumokokkenbacterie en door enkele andere erg zeldzame oorzaken kan een HUS ontstaan.
Het aantal kinderen dat een HUS krijgt bedraagt slechts 2: 100.000. In de acute fase overlijden 5-10% van de kinderen.
In mei 2011 brak in Duitsland een epidemie uit van het Hemolytisch Uremisch Syndroom (HUS). De diagnose HUS werd bij 900 patiënten gesteld. De oorzaak bleek te liggen bij één enkele taugé kweker in Saksen.