De meest voorkomende tumor van de nieren op de kinderleeftijd is de Wilmstumor of het nefroblastoom. De tumor wordt meestal bij toeval door de ouders tijdens wassen of oppakken gevonden. Het voelt dan aan als een gladde ronde massa die in de bovenbuik is te voelen. Soms is de tumor dan al zo groot dat de buik erdoor is opgezet. De tumor geeft voor het kind in het begin relatief weinig klachten. Later ontstaan er wel buikpijn en enige koorts en wordt er veel minder vaak dan men zou vermoeden bloed in de urine gevonden.Wilmstumoren zijn relatief zeldzame aandoeningen. Het gaat om ongeveer 70 op 100.000 kinderen onder de 15 jaar. De verhouding jongens meisjes is ongeveer gelijk.
De precieze oorzaak voor het ontstaan is niet goed bekend. De tumor gaat uit van embryonaal weefsel dat in de nier nog aanwezig is. Er is een, overigens ook zeldzame, afwijking met ontbreken van de iris, afwijkingen van het uitwendig genitaal en ontwikkelingsachterstand. Dit wordt het WAGR syndroom genoemd. De oorzaak is een afwijking op het chromosoom 11.
Er zijn zogenoemde overgroeisyndromen, waarbij de lichaamsverhoudingen buiten proportie zijn, waarbij er ook een toegenomen kans is op het ontstaan van een Wilmstumor. Zo komt het voor dat de ene lichaamshelft wat meer is uitgegroeid dan de andere. De arm en het been aan een zijde zijn dan langer dan aan de andere kant.
De tumor wordt als eerste bekeken met een echo-onderzoek. Dat is gemakkelijk uit te voeren en geeft veel informatie. Daarna wordt er ook een MRI of CT scan verricht. Om een neuroblastoom uit te sluiten wordt er urineonderzoek verricht.
Een foto van de longen geeft uitsluitsel over het al of niet aanwezig zijn van metastasen, of uitzaaiingen naar de long toe.
De behandeling bestaat uit in het begin chemotherapie, gevolgd door verwijdering van de aangedane nier. Hierna vindt nog vervolgbehandeling plaats welke afhangt van het stadium waarin de tumor bij het begin van de behandeling verkeerde. Soms kan worden volstaan met het verwijderen van een deel van de nier. Met de huidige behandeling is de totale overlevingskans voor kinderen met een Wilmstumor momenteel tegen de 90%. Het hangt vasn het stadium af waarin de tumor zich bij de ontdekking ervan bevindt hoe de prognose is. In het gunstigste geval is er een 100% overlevingskans.
De slechtste kans is er voor een dubbelzijdig aanwezige tumor, met longmetastasen. Toch geneest oook hiervan nog een groot percentage.
Bij de behandeling wordt zoveel mogelijk het protocol van de Internationale kinderkanker organisatie (SIOP) gevolgd.
Moet er nierdialyse komen als de nier met tumor is weggehaald?
Antwoord: Nee bij een tumor aan één kant is dat niet het geval. De gezonde nier van de andere kant kan heel goed de functie van de andere nier overnemen.
Het onderzoek naar de behandeling van de Wilms tumor is door de SIOP (Société International d'Oncologie Paediatrique) in de afgelopen veertig jaar internationaal opgezet. Steeds is een nieuwe vraag gesteld ten aanzien van de behandeling waarop omdat er veel kinderen met de tumor aan meededen al snel een antwoord kwam. Op die manier heeft men de behandeling kunnen verfijnen met als resultaat een sterke daling van het aantal kinderen dat overlijdt aan een Wilms tumor.
© Mijn Kinderarts 2010