Tekenen van ademhalingsproblemen bij pasgeboren baby's zijn kreunen, snelle ademhaling en intrekkingen. Deze laatste komen voor omdat de borstkas nog erg elastisch is en er bij geforceerde ademhaling door de ademhalingsspieren aan de borstkas wordt getrokken.
De normale ademfrequentie van een baby bedraagt ongeveer 40 keer per minuut. Als een baby ademhalingsproblemen heeft loopt het snel op tot wel 80 keer per minuut.
Als de ademhaling niet toereikend is zal de kleur van de baby ook niet mooi roze zijn maar grauw.
Direct na de geboorte vindt er bij de baby een geweldige verandering plaats in het hele zuurstoftransport. Voor de geboorte krijgt de baby alles via de navelstreng en de moederkoek. Bij de eerste schreeuwen, worden de longen, die opgevouwen hebben gezeten, ontplooid. Nu gaat de zuurstofopname alleen nog via de longen. Problemen die er dan kunnen voorkomen zullen dus aanleiding geven tot zuurstofnood.
Relatief veel voorkomende oorzaken zijn:
- Vruchtwater in de longen. Dit wordt wel een wet lung genoemd. Het is een toestand waarbij het vocht dat voor de geboorte in de long aanwezig is onvoldoende tijdens de geboorte eruit wordt gewerkt. Het komt als een voorbijgaand verschijnsel voor en gaat over het algemeen na 24 uur over. Vooral kinderen geboren na een keizersnede of een zeer snelle bevalling kunnen er last van hebben.
- Vroeggeboorte. De longen zijn nog niet rijp en het kost de pasgeboren baby veel moeite om te ademen. Dit beeld staat bekend als IRDS. Zie meer weten1.
- Inademing van ontlasting die in het vruchtwater zit. Dit staat bekend als meconium aspiratie. De eerste ontlasting die een baby produceert heet meconium. Het is een groen, zwarte substantie. Bij stress poept de baby in het vruchtwater. Als dit in de longen komt is het er niet zomaar uit te zuigen. Het geeft als het veel is, ernstige ademhalingsproblemen.
Zeldzame oorzaak:
- Middenrifbreuk. Hierbij is een deel van de buikinhoud in de borstkas gelegen. Tegenwoordig wordt vaak al voor de geboorte, door de 20 weken echo deze afwijking gevonden. Omdat één long zich niet kan ontplooien komt de baby zodra hij moet gaan ademhalen direct in ernstige problemen. Tegenwoordig worden deze baby's als de diagnose bekend is al in een academisch centrum geboren, zodat direct na de geboorte een chirurgisch team klaar is om aan een complexe operatie te beginnen.
Na de geboorte wordt een baby met ademhalingsproblemen overgebracht naar de couveuse unit voor verdere observatie. Hierbij wordt een monitor aangesloten om de ademfrequentie, hartfrequentie en hoeveelheid zuurstof in het bloed te controleren. Op grond van het lichamelijk onderzoek en eventueel bloedonderzoek wordt de behandeling begonnen.
Ook kan een röntgenfoto van de longen worden gemaakt, om de toestand van de longen beter te kunnen beoordelen en om te kijken of er mogelijke complicaties zijn zoals een samengevallen long (pneumothorax) door lucht tussen de longbladen.
De behandeling is erop gericht om het zuurstofgehalte in het bloed voldoende hoog te houden. Dit is afhankelijk van de ernst van de ademhalingsproblemen. Het kan bestaan uit het geven van zuurstof via een zuurstofsnor voor de neus, het onder verhoogde druk laten ademhalen, of kunstmatige beademing.
Hoe lang duurt een dergelijk ademhalingsprobleem?
Antwoord:Er zijn geen precieze termijnen te noemen. Een wet lung is meestal na 24 uur aan het overgaan. Onrijpe longen bij prematuur geboren baby's vereisen soms wel dagen behandeling.
Is meconium in het vruchtwater niet te voorkomen?
Antwoord: Nee het is daarvoor ook een veel te veel voorkomend verschijnsel. Vooral wanneer baby's de uitgerekende termijn naderen en zeker als ze er overheen komen is bij een realief hoog percentage zwangerschappen sprake van meconium in het vruchtwater. Dit gaat eigenlijk altijd goed bij de geboorte. Het zijn meer de baby's die ook zuurstofnood hebben die vruchtwater inademen.
1IRDS is de afkorting van Idiopatic Respiratory Distress Syndrome. Bij te vroeg geboren baby's treedt het geregeld op. Voor de geboorte zijn de longen nog samengevalllen. Na de geboorte bij de eerste schreeuwen ontplooit de long zich. De longblaasjes zijn de blaasjes aan het eind van de bronchiën en ze moeten wel steeds open blijven staan. Daarvoor is er een oppervlakte verlagende stof in aanwezig, die door de long zelf wordt aangemaakt. Deze stof heet surfactant en kan ervoor zorgen dat de blaasjes niet samenvallen. Bij prematuur geboren baby's met een zwangerschapsduur onder 33 weken is de aanmaak van deze stof nog onvoldoende. Door de samengevallen blaasjes wordt de long veel stugger. Het kost hen daarom veel moiete om de borstkas te bewegen. Dat uit zich in snelle ademhaling, kreunen en intrekkingen.
© Mijn Kinderarts 2010