Algemeen
Behandeling
Zwangerschap
Effect op foetus
Verschijnselen pasgeborene
Effecten op oudere leeftijd
Algemeen. Het aantal vrouwen dat in de zwangerschap een depressie heeft is niet precies aan te geven. Dit heeft er ondermeer mee te maken dat het ervan afhangt welke omschrijving men geeft van het begrip depressie. Zo is er een verschil tussen het af en toe hebben van wat sombere gevoelens of het echt doormaken van een depressieve toestand.
Over het algemeen wordt aangehouden dat ongeveer 2% van de zwangeren medicijnen tegen eendepressie gebruikt. Ook na de bevalling is tijdens het geven van borstvoeding het af en toe nodig antidepressiva te gebruiken. Depressie komt in verhouding meer voor bij vrouwen dan bij mannen.
Behandeling. De behandeling van een depressie kan bestaan uit psychotherapie, medicijngebruik of electroconvulsieve therapie. In dit stuk gaat het met name om medicijnen die gedurende de zwangerschap in gebruik zijn.De medicijnen die daarbij het meest in gebruik zijn, betreft de groep van de zogenoemde serotonine heropnameremmers (SSRI's). Er zijn ook medicijnen, die vallen onder andere categorieën, zoals de SNRI's en de zogenoemde tricyclische antidepressiva.
Serotonine is een stof in de hersenen, die als boodschapper tussen zenuwcellen werkt. Het heeft invloed op emoties en op onze stemming. Bij een tekort aan serotonine, ontstaan er onder andere angstgevoelens en futloosheid.
De medicijnen verschillen onderling in hun werkzaamheid en in hun effect op de ongeboren baby. Over het algemeen is het niet gebruikelijk om tijdens de zwangerschap van medicament te wisselen, omdat het werkingsprofiel van het andere middel kan verschillen met het oude middel.
Onderstaand worden de bekendste antidepressiva genoemd met de tijd in uren, waarin na inname de helft van de stof nog in het bloed aanwezig is en de gebruikelijke dosering.(Bron: Farmacotherapeutisch Kompas 2010)
| |
T½ |
Dosering in mg |
| SSRI |
|
|
| paroxetine (Seroxat®) |
24 |
1 x 20-50 |
| fluoxetine (Prozac®) |
96-144 |
1 x 20-60 |
| sertraline (Zoloft®) |
26 |
1 x 50-200 |
| citalopram (Cipramil®) |
36 |
1 x 20-60 |
| escitalopram (Lexapro®) |
30 |
1 x 10-20 |
| fluvoxamine (Fevarin®) |
13-22 |
1 x 50-100 |
| SNRI |
|
|
| venlafaxine (Efexor®) |
5-11 |
1 x 75-375 |
| α2-adrenerge recetoren blokkade |
|
|
| mirtazapine (Remeron®) |
20-40 |
1 x 30-45 |
Zwangerschap. In de zwangerschap zijn er geen extra controles van de baby nodig, anders dan de gebruikelijke, waaronder de twintig weken echo. Mits de baby binnen 8 uur na de geboorte in een ziekenhuis kan worden opgenomen ter observatie op ontwenningsverschijnselen is een thuisbevalling geen bezwaar.
Effect op foetus. Het is niet aangetoond, dat door gebruik van SSRI's en SNRI's er meer aangeboren afwijkingen voorkomen. De meeste ervaring is opgedaan met paroxetine, fluoxetine, sertraline en citalopram, minder met venlafaxine en fluvoxamine en nauwelijks met escitalopram. De eerder gemelde aangeboren hartafwijkingen in relatie tot paroxetine zijn in latere onderzoeken tegenstrijdig gebleken.
Verschijnselen bij pasgeborene. Na de geboorte verdwijnt de hoeveelheid van het medicijn langzaam uit het bloed van de baby. Het gevolg hiervan kan zijn dat de baby overprikkelingsverschijnselen laat zien. Als er verschijnselen optreden is dit meestal pas na 24 tot 48 uur. Dat is de reden dat kinderen gedurende deze periode in het ziekenhuis worden geobserveerd. Het is gebruikelijk daarbij een score systeem te gebruiken dat de Finnigan score wordt genoemd.
Kenmerken van onttrekking kunnen op verschillende momenten in verschillende orgaansystemen voorkomen. Dit uit zich in verschijnselen van het Centraal zenuwstelsel, zoals trillerigheid, verhoogde reflexen, spiertrekkingen, lage of verhoogde spierspanning en toegenomen huilen. Voorts in afwijkende lichaamstemperaturen, versnelde ademhaling, of verschijnselen van het maagdarmsysteem, zoals voedingsproblemen en spugen.
Over het algemeen kan worden afgewacht totdat de verschijnselen spontaan verdwijnen. Bij een hoge Finnigan score en bij sterke onrust van de baby of ernstige neurologische verschijnselen kan een baby worden behandeld met medicijnen, zoals fenobarbital.
Effecten op oudere leeftijd. Gegevens over het psychisch functioneren van kinderen waarvan de moeder in de zwangerschap antidepressiva hebben gebruikt zijn onvoldoende gegevens aanwezig om hierover uitspraken te doen.
© Mijn Kinderarts 2010